Een wondercrème voor weinig? - Dr. Jetske Ultee

Een wondercrème voor weinig?

In mijn laatste blog heb ik verteld hoe sommige van die heel dure instant antirimpelcrèmes werken – of eigenlijk níet werken. Kort samengevat: daarin zit vaak een soort lijm waardoor je gezicht lekker straktrekt. Een ingrediënt nota bene dat gebruikt wordt om onder andere vloeren waterdicht te maken, en wat nu niet bijzonder plezierig is voor je huid. Om nog even door te gaan met hoe we door de cosmetische industrie voor de gek worden gehouden, wilde ik het nu hebben over producten met zogenaamd hoge concentraties werkzame stoffen.

Vermelding zegt niets

Hoewel er heel goede producten zijn met hogere concentraties ingrediënten waarvan echt door wetenschappelijk onderzoek bewezen is dat ze de huid mooier kunnen maken, is het voor de consument lastig te bepalen of het genoemde ingrediënt ook echt in een werkzame concentratie is toegevoegd. Je zou denken dat dit gewoon op de verpakking staat. Dat dacht ik ook, totdat ik erachter kwam dat zo’n vermelding absoluut geen garantie is. Ik snapte er al niets van. Want hoe kan dat, heel goedkope producten met hoge concentraties werkzame stoffen in verpakkingen waarin de werkzame stoffen in no time oxideren… Onmogelijk toch?

Solution

Na wat speurwerk, is het me nu duidelijk hoe de fabrikanten te werk gaan. Er wordt heel slim gebruikgemaakt van oplossingen in de genoemde concentratie, maar niet van het werkelijke ingrediënt. Als je de kleine lettertjes leest, zie je het ook. Dan staat er bijvoorbeeld 10% solution genoemd, maar de werkelijke concentratie van het ingrediënt is dan vele keren lager. Hoeveel er uiteindelijk in je product zit, blijft gissen.

Misleidend

Laat ik het nog iets duidelijker maken. Je kan 2% Glabridin (de werkzame stof uit zoethoutwortel; kosten 15.000 euro per kilo) of 2% van je kopje zoethoutwortelthee (3 cent per theezakje van Albert Heijn eigen merk) aan een crème toevoegen. Bij de ene noem je het dan een crème met 2% Glycyrrhiza Glabra Root (Extract) en bij de ander spreek je van een crème met 2% Glycyrrhiza Glabra Root (solution). Drie keer raden welke van de twee er niet zal werken?

De kleine lettertjes

Wil je niet je geld uitgeven aan een waardeloos product, lees dan de kleine lettertjes. Laat cosmetica met antioxidanten in een potjes staan, en wees extra alert als de producten erg goedkoop zijn. Een product waarmee je je huid hydrateert hoeft echt niet duur te zijn, maar aan hogere concentraties werkzame stoffen hangt nou eenmaal een prijskaartje!

Groetjes,

Jetske

Onderzoekarts cosmetische dermatologie

Gerelateerde Berichten

64 Reacties

↓Klik om reacties te tonen
↓Klik om te verbergen
  • Mp kaptein september 11, 2017 (21:12)

    Geldt dit ook voor producten van the Ordinary?

    • Peter september 11, 2017 (23:15)

      Ik vermoed helaas dat Jetske hier wel op doelt, want ik ken weinig andere merken die zo goedkoop zijn en de woorden ‘solution’ en ‘suspension’ gebruiken. The Ordinary zegt echter dat al hun testen hebben laten zien dat er nauwelijks degradatie van de actieve ingredienten is gedurende de houdbaarheidsperiode, en dat ze zeker rekening hebben gehouden dat er lucht bij de producten komt wanneer je ze open maakt. Maar al hun stabiliteitsstudies hebben een “near zero effect” laten zien. Voor enkele producten hebben ze specifiek voor waterloze formuleringen of uv-protective bottles gekozen om de stabiliteit van de actieve stofjes te garanderen. Dit heb ik ook nog nagevraagd bij kindofstephan die heeft samengewerkt met het lab van Deciem, hij zei ook dat een waterloze ascorbic acid formule nauwelijks degradeert over een periode van ten minste 6 maanden. Ook waarom ze de woorden “solution” en “suspension” gebruiken heb ik meerdere keren gevraagd, en ze zeggen dat de percentages absoluut de hoeveelheid van het actieve stofje aangeeft en niet naar een standaard oplossing verwijst. De 20% Ascorbyl Tetraisopalmitate Solution bevat 20% Ascorbyl Tetraisopalmitate en niet 20% van een oplossing. Uiteraard refereert 5% Granactive Retinoid wel naar een complex (handelsnaam), maar hierbij vermelden ze ook de concentratie van Hydroxypinacolone Retinoate nog apart (0.5%). Ook zeggen ze dat tretinoine creme bv ook in een tube zit en dat het gebruik van airless pompjes wanneer onnodig simpelweg marketing is. Dus ja, er zijn verschillende meningen.

      • Roos september 12, 2017 (06:46)

        Oke newby in de skincare wereld, ik probeer me al zo veel mogelijk in te lezen en onderzoek te doen maar af en toe dwaalt het nog een beetje. Betekend dit dat The Ordinary eigenlijk een hele goeie marketing heeft maar dus enorm is ‘verdunt’? Ik vond het namelijk wel een mooi merk tot het werd gekocht door Estee Lauder (geloof ik?)..

      • comment-avatar
        Dr. Jetske Ultee september 12, 2017 (10:40)

        Beste Peter,
        Mijn doel van deze blog was vooral mensen te adviseren om niet direct te geloven dat als er een hoge concentratie op de verpakking staat, het ook betekent dat het er daadwerkelijk inzit en/of werkzaam is. In de cosmetica-industrie geldt net als voor eigenlijk alles in de wereld dat als het te mooi is om waar te zijn, het dat vermoedelijk ook is.
        Wat betreft het formuleren van producten met hoge concentraties antioxidanten: als je de kans op oxidatie van je product zo klein mogelijk wilt maken kan je als formulator een aantal dingen doen:
        – Het zuurstofvrij verpakken (en zelfs dan zal de kwaliteit met de tijd achteruitgaan, zeker als je het niet koel bewaart). Dit is met name bij crèmes (emulsies) essentieel.
        – Het als fijn poeder in een olie/vet bewaren (suspensie). Het oxideert dan inderdaad niet/nauwelijks maar het is zeer onwaarschijnlijk dat het ook echt wat kan doen. Even een voorbeeld; je kunt heel makkelijk 30% pure vitamine C-poeder door vaseline roeren maar het vitamine C zal niet in je huid kunnen komen. Net zomin als wanneer je pure vitamine C poeder over je gezicht wrijft. Overigens is pure ascorbic acid poeder heel erg goedkoop. Een hele hoge concentratie zal je product niet duur maken, dus daar gaat mijn verhaal niet op.
        – Kiezen voor olie oplosbare antioxidanten en het dan ook echt oplossen in olie en geen water aan de formulering toe voegen. Dan krijg je in tegenstelling tot wat ik net heb beschreven echt een oplossing. Het bereiken van een oplossing met een hoge concentratie werkzame stof kan problemen geven aangezien er aan veel ingrediënten een limiet zit van het percentage dat je kunt oplossen in olie. En het is wel stabieler dan een product op waterbasis maar oxideert alsnog. Denk maar aan de olijfolie in de fles op je aanrecht, die heeft ook een maximale houdbaarheid en zal uiteindelijk gaat oxideren, zeker als het op een warme plek staat. Dan gaat het “ranzig” ruiken. Dat is tevens het probleem met het gebruik van natuurlijke oliën, die hebben allemaal een heel korte houdbaarheid.
        – Het in liposomen verpakken. Een kostbare optie en het is helaas nog onmogelijk om met liposomen hoge concentraties van een werkzame stof in je product te krijgen.
        – Derivaten gebruiken. Derivaten zijn vaak stabieler maar kunnen nog steeds oxideren en moeten ook zuurstofvrij verpakt worden. Het nadeel is dat ze duurder zijn en vaak wat minder werkzaam zijn dan het “origineel”.
        Helaas zijn er heel veel bedrijven die zich schuldig maken aan misleiding van consumenten. In dit stuk richt mij niet specifiek op een enkel merk want het komt heel erg vaak voor. Even over The Ordinary; ik heb inderdaad gezien dat zij recent het exacte percentage van vitamine A toegevoegd heeft op de site maar je moet wel even doorklikken om het te vinden. Bij het product staat nog gewoon 2% en 5% solution vernoemd, ik heb hier heel veel vragen van mensen over gekregen die dachten dat er echt 2 procent in het product zat. Ik denk dat je op het moment dat er staat dat er gebruikt is gemaakt van een bepaalde concentratie van een solution in ieder geval op je hoede moet zijn. Het is namelijk zeker geen garantie dat het genoemde percentage ook in je product zit en bovendien merkwaardig om het zo te beschrijven. Ook wil ik graag nog even kwijt dat een hoger percentage van een werkzaam ingrediënt zeker niet altijd beter is. Een te hoog percentage kan een chronisch ontstekingsproces van de huid veroorzaken en dat versnelt huidveroudering juist weer. Dit is bijvoorbeeld onderzocht en aangetoond bij een hoger concentratie tretinoine. Bovendien weten we van bijvoorbeeld vitamine C dat hogere concentraties juist weer oxidatie kunnen veroorzaken. Complex he!?

        • Peter september 12, 2017 (19:39)

          Inderdaad moet je zeker kritisch blijven. The Ordinary beweerde in eerste instantie zelf ook 2% van de vitamine A ester te gebruiken, totdat ze uiteindelijk toe hebben gegeven dat dit verwijst naar Granactive Retinoid, en dus de concentratie Hydroxypinacolone Retinoate veel lager is. Zeker op youtube zijn heel veel reviews verschenen van mensen die dachten dat er 2% Retinol in zat, of 2% van de ester. Door hoge concentraties van de eerste 2 of 3 ingrediënten te gebruiken kunnen producenten ook ingredientenlijstjes er heel goed uit laten zien, terwijl de actieve stofjes in concentraties lager dan 1% zijn gebruikt. De antioxidanten serums van Paula’s Choice zijn daar denk ik voorbeelden van. Er is veel misleiding.

          Zelf zou ik heel graag iets met Ascorbine Zuur gebruiken, alleen heb ik daar geen €50 voor over en is het erg onduidelijk hoe stabiel het überhaupt is. Wat dat betreft is The Ordinary een optie, maar >10% vind ik eigenlijk ook een beetje onnodig en of het wel in je huid komt in een dergelijke suspensie is inderdaad de vraag. Maar goed, dat is natuurlijk een vraag die je bij heel veel producten kunt stellen. Het is vind ik erg jammer dat cosmetica bedrijven eigenlijk zo vrij zijn om allerlei claims en beweringen te doen. Er zijn richtlijnen qua bacterie- en schimmelgroei en dergelijke, maar voor zover ik weet zijn er geen regels hoeveel een antioxidant mag oxideren in een product. Ik neem aan dat jij dat weet, maar dan lijkt het me zelfs realistisch dat de meeste bedrijven daar geen specifieke testen voor uitvoeren als ze toch nergens aan hoeven te voldoen (behalve dat je natuurlijk niet wil dat je product na een week helemaal bruin is geworden).

          Over zoveel onderwerpen zoals zonfilters, stabiliteit van actieve stofjes, effectiviteit van formuleringen worden door alle bedrijven zulke verschillende dingen beweerd, terwijl geen enkel bedrijf bijvoorbeeld echt stabiliteitsstudies laat zien. Maar in welke literatuur je ook zoekt en bij welke bedrijven je ook vraagt de echte stabiliteitsdata van producten krijg je niet te zien. Alhoewel mijn voorkeur wel naar een airless pompje gaat, schrijf ik een pipetflesje niet direct af zonder data te hebben gezien die aantoont dat een airless pompje echt noodzakelijk is. Dus ik probeer voor nu maar een beetje de middenweg te kiezen, de echte waarheid zal je als consument nooit weten. Hoe meer mensen je spreekt in deze industrie, hoe duidelijker het wordt dat bepaalde dingen simpelweg complexer zijn dan je in eerste instantie denkt.

          @Roos

          The Ordinary is niet verkocht aan Estee Lauder voor zover ik begrijp, maar ze hebben wel geïnvesteerd in The Ordinary. Wat voor afspraken er echt zijn gemaakt weet je nooit, maar volgens Deciem hebben zij alleen een klein aandeel en geen zeggenschap over beslissingen die Deciem maakt.
          http://deciem.com/estee-lauder-partnership

        • Emma september 13, 2017 (09:23)

          Als er effectief 0,2 procent en 0,5 procent in de retinoids van The Ordinary zit, hoeveel zit er dan in het Vitamine A serum van Jetske?
          Ik heb geprobeerd het te vinden maar ik zie het niet. Is Jetskes serum sterker? (Want dan wordt dat zeker een optie.)

        • Lydia september 13, 2017 (10:29)

          Toch heb ik juist vaak gelezen dat Ascorbine Zuur juist pas in hoge doseringen, van rond de 20 procent dacht ik, zou werken.
          Goed, de kritische noot over the Ordinary. Ik zal zeker meer kritisch zijn bij hun producten.
          Natuurlijk zou ik het liefst ook de producten van Jetske gebruiken. Bij alle tegenstrijdige berichten die je leest, onderbouwt zij haar standpunten nog het best. Ik vind echter de prijs van het vitamine A serum bijvoorbeeld zo ontzettend hoog. Daarbij wil ik niet vergelijken met andere dure merken die goede ingrediënten gebruiken en minstens zo duur zijn. Ik wil er niet eens aan denken om zoveel geld uit te geven voor een tubetje van 15 ml.
          Maar dat geldt voor mij. Ik zie dat heel veel mensen daar wel in willen investeren. Ik niet; zeker niet zolang er geen eenduidigheid is over wat werkt en wat averechts werkt.

        • Monique september 14, 2017 (09:33)

          Beste Jetske,

          Hoe hoog is de concentratie tretinoine die averechts werkt?

          • comment-avatar
            Dr. Jetske Ultee september 26, 2017 (07:26)

            Hoi Monique,

            Dat is heel persoonlijk. Zou in ieder geval iedereen adviseren om met 0,02% te beginnen en heel rustig opbouwen. Voor sommigen is dat dan al hoog genoeg, terwijl andere wel nog naar 0,05% kunnen gaan.

          • Monique oktober 2, 2017 (16:57)

            Hoi Jetske,

            Ik heb op die wijze opgebouwd waarbij mijn ervaring is dat 0,02 % speciaal gemaakt moest worden en prettiger uitsmeert dan de 0,05 %. Met mijn vraag bedoel ik de concentratie die gebruikt werd in het onderzoek dat je benoemd in je reactie op Peter. De concentratie tretinoine die een chronisch ontstekingsproces van de huid kan veroorzaken en daarmee huidveroudering. Daar was ik benieuwd naar.

            Groet, Monique

          • Peter oktober 2, 2017 (18:54)

            Dit artikel beschrijft dat lagere percentages van 0.01-0.02% ook effectief zijn, en minder kans geven op huidirritatie.

            https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2699641/#b39-cia-1-327

          • comment-avatar
            Dr. Jetske Ultee oktober 3, 2017 (11:56)

            Bedankt voor het antwoorden Peter 🙂

          • Monique oktober 3, 2017 (18:21)

            Oeps, dan zit ik met mijn rosacea misschien wel in de gevarenzone… Ik smeer 0,05 om de avond en mijn huid ziet er rustiger uit. Vanwege dat laatste vertrouw ik erop dat het wel goed zit. Bedankt Peter!
            Jetske, ik wil je niet overvragen. Jou producten zijn voor mij momenteel te prijzig op de suncare na. #prioitisering. (Ik wens binnenkort wel jouw poeder te kopen en de moisturizer wat later. ) Neemt niet weg dat ik benieuwd ben naar de nieuwe producten die je op de markt gaat brengen. Of vergis ik me? Er staat me iets bij en ik hoop dat er een concealer bij zit.

          • comment-avatar
            Dr. Jetske Ultee oktober 6, 2017 (14:25)

            Hoi Monique,

            Vind het alleen maar leuk dat er zoveel interactie is op mijn blog!
            Ik ben zeker heel druk met nieuwe producten, zowel nieuwe producten als verbetering van de huidige 🙂 Wordt snel vervolgd…!

          • Monique oktober 7, 2017 (00:48)

            Hoi,

            Leuk te horen! Soms was ik bang dat ik mogelijk kwetsend ben geweest naar zonnebankbruine mensen met een overwegend ongezonde leefstijl. Dat was niet mijn bedoeling. Ik vind het juist leuk dat mensen zo verschillend zijn. Nu lees ik weer dat bepaalde uitspraken van cosmetisch artsen over tretionine helemaal niet kloppen (o.a. dat een hogere dosering effectiever is evenals vaker smeren). Ik ben me er wel van bewust dat zij daar mogelijk ook op terug gekomen zijn omdat ze hun vakliteratuur bij houden… Inmiddels heb ik, dankzij mijn eigengereidheid, er weer een paar littekens op mijn lichaam bij. Onlangs kwam ik een oude kennis tegen die verpleegkundige is geweest en vertelde hem dat ik de gesloten wondjes middels siliconen gel en siliconenpleisters ga behandelen en dat het wetenschappelijk bewezen is dat het de kans op littekenvorming verkleind. Hij blies een paar keer pppfff, vaseline, gewoon vaseline er op doen. Zo waren er meer mensen die dat vonden en dan vraag ik me af of dat ik niet aan het overdrijven ben als ik jou tips volg. Er is in ieder geval een hoop medisch en para medisch personeel dat wonden niet met siliconengel/pleisters verzorgt. Dat is me in ieder geval duidelijk geworden. Ik ga komende maanden desondanks dagelijks siliconen gel gebruiken en ook siliconen pleisters. Alle beetjes helpen denk ik maar zo bovendien heb ik een voorraad goedkope kruidvat siliconen gel en dat scheelt.
            Ik kijk met spanning uit naar jou nieuwe producten. Ik ben echt heel erg benieuwd. Nu eerst de poeder en ik denk dat de moisturizer voor mijn huid heel goed is. Ik heb hoge verwachtingen van deze producten en duim voor de komst van een concealer 🙂

  • Emma september 12, 2017 (16:24)

    Wat een goede blog Jetske, Dank je!

    Ik zag toevallig vandaag dat The Ordinary inmiddels ook een 5 procent versie heeft van de Granactive Retinoid. Is out of stock, dus ik heb ‘m nog niet besteld. Anders zou ik dat misschien wel gedaan hebben. Nu heb ik weer de 2 procent versie besteld, die ik al eerder had.
    Wat ik dan niet zeker weet, mede door dit soort blogs en reacties: doe ik daar dan goed aan of niet?

    • Peter september 15, 2017 (10:58)

      De percentages die op de product pagina staan, dus 0.2% en 0.5% Hydroxypinacolone Retinoate kloppen wel. De producten zijn niet duur, maar het grote nadeel is dat ze geen airless verpakkingen gebruiken terwijl Grant Industries dat wel aanraadt.

      • Emma september 19, 2017 (18:50)

        Oke, waarschijnlijk werken ze dus alleen de eerste paar weken en neemt daarna de werking af doordat het in een flesje met pipetje zit. Maar, gezien het punt dat Lydia hierboven maakt, kan het dat nog steeds de moeite waard maken. Financieel bedoel ik. 😉 Ervan uitgaande dat de dosering in Jetskes product vergelijkbaar is en niet bijvoorbeeld hoger. (Wat ik nog niet weet.)

        Dank je Peter!

  • Dj september 13, 2017 (07:05)

    Wat is jouw ervaring en mening over het merk filorga

  • Dj september 13, 2017 (07:14)

    Hier de ingredientenlijst van filorga time filler mat!? Ik kan er geen wijs uit hopelijk jij wel!
    Aqua (Water), Glycerin, Butylene Glycol, Polysilicone-11, Silica, Methyl Methacrylate Crosspolymer, Dicaprylyl Carbonate, Imperata Cylindrica Root Extract, Propylheptyl Caprylate, Squalane, Propylene Glycol, Hydroxyethyl Acrylate/sodium Acryloyldimethyl Taurate Copolymer, Sucrose Palmitate, Polyacrylate Crosspolymer-6, Parfum (Fragrance), Zinc Pca, Stearalkonium Hectorite, Glyceryl Linoleate, Alcohol, Peg-60 Hydrogenated Castor Oil, Tocopheryl Acetate, Decylene Glycol, Pentylene Glycol, Phenoxyethanol, Laureth-12, Prunus Amygdalus Dulcis (Sweet Almond) Oil, Sorbitan Isostearate, Polysorbate 60, Pistacia Lentiscus (Mastic) Gum, Lecithin, Biosaccharide Gum-1, Sodium Hyaluronate, Caprylyl Glycol, Carbomer, Phenethyl Alcohol, Plankton Extract, Hydroxypropyl Cyclodextrin, Citric Acid, Potassium Sorbate, T-butyl Alcohol, Glyceryl Caprylate, Sodium Anisate, Sodium Levulinate, Achillea Millefollium Extract, Xanthan Gum, Methylisothiazolinone, Ethylhexylglycerin, Potassium Hydroxide, Dipeptide Diaminobutyroyl Benzylamide Diacetate, Acrylates/c10-30 Alkyl Acrylate Crosspolymer, Palmitoyl Tripeptide-38, Tocopherol, Sodium Chloride, Glucose, Potassium Chloride, Calcium Chloride, Magnesium Sulfate, Glutamine, Sodium Phosphate, Sodium Acetate, Ascorbic Acid, Lysine Hcl, Arginine, Alanine, Histidine, Valine, Leucine, Threonine, Isoleucine, Tryptophan, Phenylalanine, Tyrosine, Glycine, Polysorbate 80, Serine, Deoxyadenosine, Cystine, Glutathione, Cyanocobalamin, Deoxycytidine, Deoxyguanosine, Deoxythymidine, Asparagine, Aspartic Acid, Ornithine, Glutamic Acid, Nicotinamide Adenine Dinucleotide, Proline, Aminobutyric Acid, Methionine, Taurine, Hydroxyproline, Glucosamine, Coenzyme A, Glucuronolactone, Sodium Glucuronate, Sodium Uridine Triphosphate, Thiamine Diphosphate, Disodium Flavine Adenine Dinucleotide, Nicotinamide Adenine Dinucleotide Phosphate, Retinyl Acetate, Inositol, Methyl Deoxycytidine, Niacin, Niacinamide, Pyridoxal, Pyridoxine, Biotin, Calcium Pantothenate, Folic Acid, Riboflavin, Tocopheryl Phosphate.

  • Sarabon september 13, 2017 (10:54)

    Wat vindt u van viscollageen helpt dat. Ik wil de andere soorten niet gebruiken namelijk.

  • Dylan september 13, 2017 (22:02)

    Wat een fijne blog om te lezen, de laatste dagen ben ik al uren artikelen aan het lezen en heb bijna alles gelezen nu..

    Ik ben een stuk wijzer geworden en gebruik sinds deze week ook de Uncover verzorgingsproducten, na een onwijs lange zoektocht naar goede producten..
    Ik kan niet wachten tot de resultaten en ik straks ook het vitamine A serum kan gebruiken.

    • comment-avatar
      Dr. Jetske Ultee september 26, 2017 (07:25)

      🙂

  • Keke september 14, 2017 (19:14)

    Hallo Jetske,

    Ik ben al een tijd op zoek naar een goede lijn voor mijn huid. Echter heb ik snel last van branderige huid bij mijn wangen en lippen. Ik heb de lijn van clinique (mild facial soap en de creme in de gele flacon) gebruikt maar dit hielp niet. Nu zit ik met bultjes en nog altijd last van mijn huid.

    Ik gebruik momenteel Louis Widmer maar ook deze creme is te ‘droog’ voor mij en heb ik na een 15 min. weer last van mijn huid.

    Nu zag ik de hypoallergeen lijn van de Etos en wilde ik even vragen of deze producten wat zijn of dat je andere tips hebt.

    DAGCREME:
    Aqua, Glycerin, Butylene Glycol, Ethylhexyl Salicylate, Butyl Methoxydibenzoylmethane, C12-15 Alkyl Benzoate, Dibutyl Adipate, Behenyl Alcohol, C12-13 Alkyl Lactate, Ethylhexyl Triazone, Isononyl, Isononanoate, Pentylene Glycol, Arachidyl Ether, Cetyl Alcohol, Butyrospermum Parkii Butter, Bis Ethylhexylphenol Methoxyphenul Triazine, Tocopheryl Acetate, Panthenol, Sodium Hyaluronate, Acetyl Hexapeptide -49, Caprooyl tetra peptide-3, Arachidul Glucoside, Sodium Acrylates/c10-30 Alkyl Acrylate Crosspolymer, Xanthan Gum, Disodium EDTA, Sodium Citrate, Tocopherol, Dextran, Ethylhexylglycerin.

    TONER:
    Aqua, Butylene Glycol, Pantylene Glycol, Glycerin, Panthenol, Aloe barbadensis leaf juice, acetyl hexapeptide-49, Sodium Citrate.

    Ik ben erg benieuwd naar je bevindingen!

  • Maartje september 19, 2017 (00:13)

    Beste Peter,

    Zou jij misschien jouw volledige ‘beauty’ regime met ons willen delen? Ik las in een vorige blog dat je standaard elke dag zonnebrand gebruikt (merk?) en tevens de moisturizer van Jetske (gebruik je deze ook ’s nachts?). Naar welke producten gaat jouw voorkeur uit?

    Ik vraag dit ook een beetje omdat ik benieuwd ben of ik mijn cleanser eigenlijk wel moet gebruiken elke dag. Ik heb het een aantal weken niet gedaan en zie geen verbetering of verslechtering aan de huid. Met lauwwarm water mijn gezicht afspoelen en droog deppen lijkt ook prima te werken. Hoe denk jij daarover?

    T.a.v. Jetske zou jij misschien in de toekomst het onderwerp ‘deodorant’ nog eens willen aanstippen. Daarnaast had ik nog een vraag. Hoe sta jij tegenover dermatoloog Yaël Adler (van het boek ‘De huid’) haar stelling dat elk product dat wij opsmeren de huidbarrière aantast? Ik wil niet kritisch moeilijk doen, ik probeer enkel uit te vinden wat te doen.

    Mijn dank is groot!

    • Peter september 19, 2017 (17:17)

      Hoi Maartje,

      Savonds: Decubal Gezichtsreiniger, The Ordinary Buffet, Tretinoine 0.02%/The Ordinary Granactive Retinoid 2% (afwisselend), Uncover Moisturizer Droge Huid.

      Smorgens: Heel klein beetje Decubal Gezichtsreiniger, Dr van der Hoog Reinigingsmelk+Jojoba Olie (scheren), zonnebrand.

      Om de 3/4 maanden Glycolzuur peeling Velthuis Kliniek.

      Qua zonnebrand wissel ik af tussen Uncover Suncare SPF30, Uncover Suncover SPF30, Anglamark Face SPF30, Cotz Flawless Complexion SPF50 (icm Uncover Moisturizer) en Biodermal Gevoelige Huid SPF50+. Elke zonnebrand heeft zo zijn voor- en nadelen vind ik, en de perfecte heb ik nog niet helemaal kunnen vinden.

      Verder zou ik graag nog een extra product gebruiken met antioxidanten en kalmerende stofjes, vooral iets met Ascorbine zuur. Maar ik heb nog niet echt iets kunnen vinden, of de prijs is te hoog of de formulering niet goed genoeg. The Ordinary heeft wel wat
      betaalbare opties, maar ik vind dat er wel een hoop nadelen aan de producten zitten. Skinactives heeft bv de antioxidant booster. Paula’s Choice heeft ook wel een paar goede producten, maar daar vind ik of de prijs veel te hoog, of zijn de concentraties onbekend. Bv €53 voor het Paula’s Choice C15 serum voor 20mL vind ik veel te duur en het niet waard aangezien het de vraag is hoe stabiel vitamine C in water is.

      • Emma september 19, 2017 (18:53)

        Geen niacinamide en exfoliants meer Peter?

        • Lydia september 19, 2017 (19:35)

          Misschien moeten we de vitamine C even vergeten en wat meer op Niacinamide inzetten 😉 gezien de stabiliteit hiervan. Als je op de onderzoeksresultaten mag afgaan zou het zelfs kunnen zorgen voor een stevigere huid. Ik weet alleen niet meer vanaf welk percentage het dat zou kunnen bewerkstelligen.

        • Peter september 19, 2017 (19:41)

          Niacinamide zit nog in de moisturizer en in de zonnebrandcreme van Jetske. Wel heb ik er aan zitten denken om voor nu in plaats van een antioxidanten serum bv de toner voor de vette huid van Uncover ’s morgens te gebruiken, daar zit ook nog Niacinamide in. Exfoliant ben ik voorlopig wel mee gestopt inderdaad, vond dat mijn huid daar toch wel wat gevoelig van werd, en het is lastig te combineren met Tretinoine.

          • Emma september 25, 2017 (10:39)

            Ik zag dat The Ordinary nu ook resveratrol aanbiedt (samen met ferulic acid). Kan dat iets voor je zijn? (En voor ons?) In het kader van de extra antioxidanten bedoel ik.

          • Peter september 25, 2017 (20:27)

            Bij dat product vind ik het jammer dat er eigenlijk onverdunde Propanediol is gebruikt, in dit product zit 96%. In concentraties >75% kan het irriterend zijn voor de huid, maar de prijs, Ferulic Acid en Resveratrol zijn natuurlijk wel heel goed.

  • Lydia september 19, 2017 (18:01)

    Peter, die laatste alinea had van mij kunnen zijn. Ik ben ook terug aan het komen op de producten van the Ordinary door wat Jetske erover schreef. Heb vorige week nog 2 keer het Matrixyl serum ontvangen en 0,2 Retinol om in de hals te proberen. Ook heb ik getwijfeld over het 15 procent vit. C serum van PC. Dit laatste omdat ik ook niet meer zo’n vertrouwen heb in de vitamine C producten van the Ordinary. Het 20 procent serum met vit. C en F is nog half vol maar ik gebruik het niet meer. Vraag me nu af of het ook maar iets toevoegt. Lastig is dat ik niets, maar dan ook niets, in mijn hals en op de borst kan verdragen. Ik heb alles geprobeerd. Het enige dat niet leek te irriteren was het lichaamsproduct met 0,1 Retinol van PC. Echter had ik alleen een proefmonster dus dat was misschien te kort. Heb inmiddels ook al Cerave met Retinol geprobeerd en een 0,4 product van Restylane. Na enkele dagen jeuk en rood. Het serum van Jetske is misschien ook nog een alternatief omdat er zoveel kalmerende stoffen inzitten maar of dat het verschil kan maken?. Als dat het enige zou zijn dat ik zou kunnen verdragen dan zou ik de prijs nog overwegen.
    Wat ik trouwens laatst nog gekocht heb is de hydrating mist van Mad Hippy. Dat is een spray met antioxidanten. Om overdag nog een keer gemakkelijk antioxidanten aan te kunnen brengen. Vooral in de zomer fijn.

    • Peter september 19, 2017 (19:33)

      Aan de ene kant heeft The Ordinary wel producten met goed onderzochte actieve stofjes, en in tegenstelling tot veel andere merken, in voldoende hoge concentraties voor een redelijke prijs. Het kunnen opties zijn als je al een perfecte routine hebt en een drupje door een product wilt mengen, maar op zichzelf zijn ze vind ik te simplistisch, te hoge concentraties, onprettige textuur en slechte verpakkingen. En sommige claims die Deciem maakt helpt ook niet echt om vertrouwen te krijgen in het merk. Natuurlijk is Tretinoine creme ook maar 1 actief stofje, en toch heel effectief, dus de producten kunnen zeker wat doen, maar het had zoveel beter kunnen zijn.

      Het is met veel producten ook lastig in te schatten wat de percentages zijn en hoe stabiel de ingrediënten zijn, allemaal bedrijfsgeheimen.

      Het kan zijn dat je huid niet zo goed tegen Retinol kan. Ondanks dat sommige ingrediënten theoretisch heel goed zijn, moet je echt gebruiken waar jouw huid goed op reageert. Ik probeer het zelf verder ook vrij simpel te houden.

      • Lydia september 19, 2017 (19:52)

        In mijn gezicht kan ik alles verdragen en gebruik ik gewoon Tretinoïne. Hals en dec. kunnen nauwelijks iets hebben. Niet alleen Retinol irriteert daar maar ook Hydroxypinacolone Retinoate en bv. Retinaldehyde. Natuurlijk kan ik het simpel houden maar met simpel bereik ik niks. Het zal dus een vorm/percentage van vitamine A moeten zijn die te verdragen is.

        • Peter september 19, 2017 (20:20)

          Maar een chronisch geïrriteerde huid bereik je ook niks mee. Je kunt ook focussen op goede antioxidanten, peptides, kalmerende stoffen en zonnebrandcreme bijvoorbeeld.

          Aangezien bedrijven geen stabiliteitsstudies delen, denk ik op het moment ook na om zelf iets vers te maken. Meestal wordt een pH 3.5 gezien als de optimale pH, maar als je het vers maakt denk ik dat iets hoger ook prima kan. Absorptie en stabiliteit is dan wellicht iets lager, maar als je het elke dag gebruikt en vers maakt kunnen ook lagere concentraties goed zijn. Het kan nog vrij lastig zijn omdat vitamin C kan reageren met Niacinamide, Amino Acids, Peptides en metaal ionen bijvoorbeeld. Je kan snel iets over het hoofd zien.

          • Lydia september 20, 2017 (07:22)

            Ik heb het een paar jaar gedaan met vit c poeder v philosophy. Dat mengde ik dan door de ongeparfurmeerde beautyfluid van olaz. simpele fluid met alleen wat vit e. Denk je dat de ph daarvan wel goed zit? Door je de ingredientenlijst te laten zien weet jij nog niks over ph neem ik aan.

            Groet

          • Peter september 20, 2017 (18:21)

            Het beste is zo’n gele pH meter kopen, op basis van ingrediënten is het lastig iets over de pH te zeggen.

  • Lydia september 19, 2017 (18:49)

    Peter, ik denk erover om het vit. c poeder van Ordinary (later) te kopen en dat steeds ‘vers’ te mengen met een basiscrème. Is dat een optie vwb werkzaamheid? En moet je dan weer rekening houden met de ph van de crème?

    • Brigitta september 21, 2017 (06:08)

      Hoi Lydia en Peter, ik zit er ook weer aan te denken om vitamine C poeder zelf te gaan mengen met mijn dagcreme, de vraag is dan of de andere ingrediënten in de dagcreme er dan niet voor zorgen dat de werkzaamheid afneemt of nog erger afbreekt. In de dagcreme van Olaz zit namelijk ook niacinamide en een klein percentage vitamine C en andere anti-oxidanten, heeft het dan nog nut om extra vitamine c toe te voegen? Ook ik ben gestopt met een exfoliant, het leek er namelijk op hoe meer ik smeer hoe slechter mijn huid wordt 🙁 en ook in samenwerking met vit. a zuur creme 0,05 % misschien toch teveel van het goede, dit smeer ik trouwens maar om de avond. Moeilijk soms, ik heb ook een tijd een vitamine c serum uit Korea gebruikt, is daar een echte hype, het beviel ook best goed en niet duur dus misschien moet ik dat maar weer eens bestellen.

  • Susan september 20, 2017 (10:45)

    Erg interessant deze blog, en zeker ook in combinatie met de Ordinary producten die vooral suspensies blijken te zijn. Ik wou al overwegen om wellicht een aantal te kopen maar na deze blog blijf ik toch bij mijn huidige routine :). Ik ben echt een fan van de Uncover moisturizer, bevat hoge % vit c en niacinamide dat voor mijn huid prima werkt – gebruik relatief weinig extra ‘boosters’. De toners/gezichtwash gebruik ik andere merken want uncover is erg duur. Een goede sunblock is het enige wat ik nog mis die niet vettig is of/en witte waas achter laat (gebruik uncover suncare nonprofit maar is vrij vettig).

    @Peter, wat weet jij veel af van skincare zeg. ik vroeg me af waarom je apart een vit c (ascorbine zuur geloof ik) zoekt als je toch al de moisturizer van uncover gebruikt, daar zit namelijk al best veel vit c in dacht ik. Of mis ik iets?

    @ Jetske (of anderen): ik heb een vraag – wellicht ongerelateerd aan deze blog. Ik heb laatst veel gehoord over kurkuma – dat heel goed zou zijn voor de huid en ontstekingsremmend werken, er schijnt ook wetenschappelijke onderbouwing voor te zijn. Wat is jouw visie hierop in combinatie met skincare gebruik?

  • B september 23, 2017 (15:22)

    Hoi Jetske,

    Ik gebruik een masker tegen de vette, onzuivere huid met de volgende ingrediënten:

    Bentone Gel (Hectorite) Kaolin Honey (Honey/Miel) Talc Ground Aduki Beans (Phaseolus Angularis) Glycerine Evening Primrose Seeds (Oenothera biennis) Peppermint Oil (Mentha piperita) African Marigold Oil (Tagetes erecta) Vanilla Absolute (Vanilla planifolia) *Limonene Fragrance Methylparaben Chlorophyllin (Chlorophyllin-Copper Complex) *Occurs naturally in essential oils

    Zou je dit masker aan de hand van deze ingrediënten aanraden? Het voldoet mij goed maar ik ben benieuwd naar jouw mening.

    • comment-avatar
      Dr. Jetske Ultee september 26, 2017 (07:33)

      Hoi,

      Ik zou het masker niet aanraden… Een keertje is helemaal niet erg hoor. Maar zo jammer dat ze er nog geurstoffen bij hebben gedaan! Wist je dat je het ook wel zelf kunt maken, zo’n masker? Ik heb hier een tijdje geleden nog een blog over geschreven: http://www.dr-jetskeultee.nl/kleimaskers/

  • Emma september 25, 2017 (10:44)

    Ik heb nog een vraag, misschien voor Jetske zelf omdat ik het op Skinwiser vond. Het gaat over het stukje ‘droge lippen’, waarin wordt gezegd dat bij voortdurende droge lippen (wat ik heb, ben er zelfs mee bij de dermatoloog geweest die Emovate voorschreef, het helpt wel iets maar nog steeds niet afdoende, en vind het een beetje eng omdat hormoonzalf de al dunne huid van de lippen nog dunner kan maken) alleen een vette zalf eigenlijk niet voldoende is. Dat je wat zou moeten doen aan het ceramide-profiel van de huid daar. En dat niacinamide daar wat aan zou kunnen doen.

    Zou het een optie kunnen zijn om bijvoorbeeld niacinamide (ik heb die 10 procent versie van The Ordinary) twee maal daags op mijn lippen te smeren? Of zou dat te agressief zijn?

    Alvast dank voor het antwoord!

    • comment-avatar
      Dr. Jetske Ultee september 26, 2017 (13:49)

      Hoi Emma,

      Goed idee hoor! Zit er verder ook nog wel een occlusief ingrediënt in? Anders daaroverheen nog even vaseline bv gebruiken…

      • Emma september 27, 2017 (18:23)

        Ik doe er moisturizer overheen. En jouw Repair Cream. 😉 Lijkt me een winnende combi zo.

  • Katrien september 27, 2017 (20:54)

    Hoi Jetske,

    Wat is je mening over de supplementen leptine, en L- carnosine i.v.m. huidveroudering tegen gaan.
    Als supplement neem ik al probiotica, magnesium, twee keer per maand vitamine D, en astaxanthine.
    Ik weet dat normaal gezien aangeraden wordt om vitamines e.d. zoveel mogelijk door gezonde voeding binnen te krijgen, maar door ziekte ben ik amper in staat iets te eten. Uit een standaardbloedcontrole bleek ik geen echte vitaminetekorten te hebben, al stonden bijna alle vitamines wel laag.
    Zou je mij leptine en/of L-carnosine aanraden? Is er verder nog een supplement dat je zou aanraden? Of is het beter het te laten bij wat ik al neem?
    Verder nog dit vraagje nu de herfst begonnen is: is er vanuit huidoogpunt iets op tegen om mutsen/sjaals zelf te breien (als je erop let dat de stof je gezichtshuid niet irriteert, maar dat is natuurlijk niet anders bij een muts die je in de winkel koopt)?

    Alvast bedankt voor je antwoord.

    Groetjes,
    Katrien

    • comment-avatar
      Dr. Jetske Ultee oktober 11, 2017 (07:10)

      Hoi Katrien,

      Zijn ook de vitamines die ik neem 🙂 En af en toe een multivitamine.
      Wat leuk en creatief dat je zelf gaat breien! Heb laatst nog een interessant artikel op Skinwiser gezet over het dragen van zijden kleding, of dit echt effect heeft bij mensen met eczeem. Wat blijkt… Geen verschil! Maar goed. Mijn tip zou zijn om vooral te zorgen dat het fijn aanvoelt voor jou en dat het wel te wassen valt.

  • Lisanne september 28, 2017 (10:41)

    Hoi Jetske,
    Super fijn al die inhoudelijke informatie!

    Ik was van plan de Argireline Solution 10% van The Ordinary te bestellen (http://theordinary.com/product/rdn-argireline-solution-10pct-30ml) om plaatselijk en preventief te gebruiken op een beginnende expressierimpel op mijn voorhoofd.

    Is dit zinvol denk je? Heb jij ervaring met dit ingredient en het percentage dat er wordt gebruikt?

    Ontzettend bedankt alvast!

    • comment-avatar
      Dr. Jetske Ultee oktober 6, 2017 (14:22)

      Hoi Lisanne,

      Geen ervaring met het product… Zou je niet liever dan beginnen met een product met vitamine A om de beginnende rimpels tegen te gaan? Naast zonnebrandcrème natuurlijk 🙂

  • Nora oktober 3, 2017 (08:25)

    Bedankt voor de blog. Mijn persoonlijke ervaring is toch anders. Ik ben sinds 6 maanden overgestapt op alles van the ordinary en mijn huid ziet er geweldig uit! Zuiver en minder diepe lijntjes. Ik kan werkelijk niet meer zonder.

    Ik reinig mijn huid met Neutral foaming sensitive skin. Ochtend en avond. Met daarna Bioderma Sensibio water op een watje.
    Ochtend routine: niacinamide+zinc, Hyularonic acid en zonnebrandcrme van Biodermal.
    Avond routine: advanced retinoid, the buffet en vit C. En 1x per week een exfoliant van PC.

    Dit past zo goed bij mijn huid. Ik had veel last van onzuiverheden, puistjes rondom kin en kaaklijn. En die zijn zo goed als verdwenen. Alleen rond die tijd van de maand een paar puistjes maar mn huid ziet er heel goed. En ik heb echt zoveeeeel geprobeerd. Echt een aanrader!

    • Lydia oktober 3, 2017 (13:34)

      Fijn om een goede ervaring te horen Nora. Ik vind de Niacinamide/zinc ook goed; vooral bij een vette huid in de zomer. Samen met het peptide serum waren dat de enige producten die ik wilde blijven gebruiken. Welke vitamine C van the Ordinary heb je als ik vragen mag?

      • Nora oktober 3, 2017 (19:35)

        Dag Lydia

        Ik ben begonnen met de
        Vitamin C Suspension 23% + HA Spheres 2% maar deze prikte nogal en rulde in combinatie met andere producten.
        Toen heb ik
        Magnesium Ascorbyl Phosphate 10% uitgeprobeerd en die vond ik fijn.
        Nu gebruik ik Vitamin C Suspension 30% in Silicone en die vind ik ook heel fijn. Door de laatste merk ik verschil in mijn huidstructuur. Dit kan komen door de siliconen maar ik voel de Vit c ook duidelijk op mijn huid. Met name als ik een wondje of puistje heb, is het de volgende dag zichtbaar minder.

        Ik ben btw 33 jaar

        Ik gebruik de producxten niet langer dan 2 maanden. Als ze niet op zijn dan doe ik ze weg en koop ik nieuwe. Dit in verband met de stabiliteit. En ik bewaar alles in de koelkast.

        • Lydia oktober 4, 2017 (08:10)

          Dank je voor je heldere antwoord Nora. Ik gebruik(te) ook de Vit. C Suspension maar was niet overtuigd dat het ‘iets deed’ omdat ik las dat de werking twijfelachtig was wanneer de vitamine C in olie is opgelost. Dat jij noemt dat je bijvoorbeeld wondgenezing sneller ziet gaan, is dan misschien toch een kleine aanwijzing dat het niet helemaal verkeerd kan zijn. Ik vind het allemaal maar lastig als je niet weet of iets echt kan werken. Denk dat je dan het beste maar kunt afgaan op ervaringen. Ik bewaar de vit. C ook in de ijskast. Staat er inmiddels al een paar maanden omdat ik het niet consequent meer gebruik. Wat maakt dat je een termijn van 2 maanden aanhoudt? Doe je dat door je eigen gevoel daarover of las je dat ergens bijvoorbeeld?

          • Nora oktober 4, 2017 (17:52)

            Ik heb nu idd een punt bereikt waarop ik afga op (eigen) ervaringen. Ik ben te lang afgegaan op onderzoeken en ‘hypes’. Daardoor heb ik een hoop uitgeprobeerd maar helaas met weinig resultaat.
            Ik heb een hoop adviezen van o.a. Jetske en Pagina’s Choice opgevolgd. Door bijv parfum vrije en alcohol vrije producten te gebruiken. Dit was een hele goede stap!
            Vervolgens ben ik afgegaan op hoe mijn huid reageert. Niet op wat de onderzoeken uitwijzen. En mijn huid reageert ontzettend goed op deze producten. En de prijzen maken het nog mooier. In mijn omgeving hoor ik ook soortgelijke geluiden. Elke huid heeft iets anders nodig en deze routine werkt voor mij. Vit C doet iets met mijn huidstructuur en idd ik zie het duidelijk bij de wondgenezing en de bijhorende huidverkleuring.

            Wat betreft die 2 maanden.. meestal zit ik dan al bijna door een potje heen. Maar als het niet zo is heb ik het gevoel dat de werking niet zo krachtig is als in het begin. Omdat het helaas geen airless pompje is (nadeel aan the ordinary). Dus eigenlijk puur op gevoel omdat ik erover heb gelezen dat de werking minder wordt. Dat compenseer ik weer door het donker en koel in de koelkast te bewaren.

          • Peter oktober 4, 2017 (20:07)

            Als je het jammer vind dat ze geen airless pompjes gebruiken, zou je eventueel ook het product kunnen overgieten in een airless pompje.Natuurlijk is het dan na productie wel een tijd blootgesteld aan zuurstof, maar niet tijdens gebruik. Ik heb dat gedaan met Buffet en Niacinamide, ik vind die pipetflesjes zo onhandig. De sticker heb ik ook op het airless pompje geplakt, en het lijkt net alsof het zo bedoeld was. Voor de Vitamine C zal het niet zo makkelijk zijn om in een andere verpakking te doen, door de dikkere textuur. Packari heeft bv wel goede airless pompjes, de self closing systemen zijn minder handig voor de meer vloeibare producten: http://bit.ly/2xZO1L5.

  • Karin oktober 3, 2017 (10:58)

    Ook ik heb erg goede ervaringen met the ordinary. Ik ben 51 jaar en ben ongeveer 3 jaar geleden begonnen met het lezen over skincare en anti aging. Ik kreeg toen steeds meer last van een geïrriteerde en gevoelige huid met rosacea. Allereerst ben ik overgeschakeld naar parfum en alcoholvrije producten. Later heb ik tretenoine crème kunnen toevoegen en een mild vitamine c serum. Sinds een paar maanden gebruik ik meerdere producten van the ordinary en ik vind ze geweldig. Mijn huid is glad, zacht en stevig. Mijn laatste aankoop is de foundation. Ben ik ook erg tevreden over. Het is wel zo dat je met de producten van the ordinary moet nadenken over wat je nodig hebt en dat je producten moet uitproberen. Wat mij betreft de moeite waard.

  • Lydia oktober 6, 2017 (06:01)

    Dank jullie wel voor de tips weer!

  • Peter oktober 6, 2017 (14:34)

    Hoi Jetske,

    Wat vind jij nou van dingen als: “a safe tan”, sites die zeggen dat bescherming belangrijk is maar wel tips geven hoe je zo bruin mogelijk kun worden of het artikel van Nemo Kennislink “een gezonde kleur”. Ondanks dat veel dermatologen zeggen dat een veilige verkleuring niet bestaat, zie je toch veel tijdschriften, dermatologen en huisartsen zeggen dat zolang je niet verbrand een kleurtje geen enkele kwaad kan en wordt het juist als ideaal gezien. Er zijn wel eens studies geweest (ook van het RIVM) die hebben aangetoond dat een gedoseerde blootstelling aan de zon onder aan de streep juist minder huidschade geeft.

    Ik vraag mij heel erg af of we genoeg weten om te zeggen dat elke dag zonnebrand, en het liefst geen enkele huidverkleuring, uiteindelijk positief is. De processen in je huid, en de invloed van actieve stofjes en zonfilters daarop, zijn complex en alles weten we nog niet denk ik. Veel personen in mijn omgeving die boven de 50 zijn en wel heel bruin zijn en geen cosmetica gebruiken, hebben toch een hele gave goede huid, dat vind ik wel opmerkelijk.

    • Nora oktober 7, 2017 (07:48)

      Bedankt voor de goede tip Peter! Ik heb er gelijk 4 besteld!

    • comment-avatar
      Dr. Jetske Ultee oktober 11, 2017 (13:56)

      Hoi Peter,
      Als er iets is wat we zeker weten, is dat zonbescherming positief is. Op zowel cosmetisch als medisch vlak. Maar zon heeft ook positieve effecten, dat ervaren we allemaal. Het gaat dus uiteindelijk om jouw eigen balans hierin; goede bescherming maar ook optimaal profiteren van het buitenleven en de vele positieve effecten van de zon. En daar is geen mens gelijk in; dat varieert met zaken als de manier van zonblootstelling, huidtype, lichamelijke conditie en zelfs met iemands “mind”.
      Ik denk dat het belangrijk dat je zelf aan leert voelen wat goed is voor jouw lichaam en dat betekent af en toe ook een beetje relativeren als het anders loopt dan je gepland hebt. Een middagje misschien net iets te veel zon op je huid, maar wel heel erg genoten hebben van het buitenleven of het gezelschap moet kunnen. Net als dat ene feestje waar je net een wijntje te veel hebt gedronken! 🙂

  • Lydia oktober 7, 2017 (19:35)

    Ik twijfel ook zo aan of ik het juiste doe waar het jouw vraag betreft Peter? Ben jij overtuigd Jetske? En waardoor met name?

  • Lydia oktober 11, 2017 (15:04)

    Beste Jetske. Misschien is dit antwoord voor peter voldoende. Misschien moet ik een concrete vraag stellen. Is het beter om helemaal niet te verkleuren of kan enigszins bruinen als natuurlijke bescherming voordelen hebben?

    Groetjes Lydia