“Er zijn veel dingen waarvan we weten dat we ze weten. Er zijn dingen waarvan we weten dat we ze niet weten. Maar er zijn ook dingen waarvan we niet weten dat we ze niet weten. En deze laatste categorie groeit elk jaar.”

Deze uitspraak is op veel zaken in het leven van toepassing, maar zeker ook op de veiligheid van cosmetica. Hoe kunnen we zeker weten en verklaren dat ingrediënten in cosmetica veilig zijn als we ons niet afvragen wat de effecten bij dagelijks gebruik, bij kinderen, zwangere vrouwen en op de lange termijn zijn. Veiligheid is een relatief begrip, dat is in de historie veelvuldig aangetoond. Denk maar aan bepaalde soorten phtalaten die ooit veilig zijn bevonden maar nu niet meer toegestaan worden in cosmetica. “Destijds wisten we niet dat we het niet wisten, maar nu weten we het wel.”

Wanneer is cosmetica ‘veilig’?

Veiligheid is een lastig onderwerp. Als ik mensen over cosmetica adviseer wil ik geen paniek zaaien maar ik vind wel dat mensen bewust moeten kunnen kiezen of ze bepaalde cosmetica ingrediënten willen gebruiken of niet. En hoe kan je bewust kiezen als je het simpelweg niet weet… Een ding staat als een paal boven water: het feit dat de ingrediënten van cosmeticaproducten getest zijn wil niet zeggen dat langdurig gebruik ervan geen kwaad kan. Cosmeticaproducten zijn geen medicijnen, en het is relatief simpel om cosmeticaproducten/ingrediënten op de markt te brengen. In mijn adviezen over de veiligheid van cosmetica ingrediënten baseer ik mij op de onderzoeken uit zogenaamde peer reviewed journals. Daarbij probeer ik zelf te interpreteren of de onderzoeken onafhankelijk en goed uitgevoerd zijn. Niet altijd makkelijk… Hoe wetenschappelijk de benadering ook is, uiteindelijk is mijn advies gebaseerd op een persoonlijk gevoel na het lezen en beoordelen van alle informatie. De vraag die ik altijd met ja zou moeten kunnen beantwoorden is: zou ik dit op mijn eigen huid en die van mijn kinderen willen gebruiken? Voor producten met het ingredient oxybenzone (benzophenone-3) zeg ik op basis van wat ik weet: nee. Maar misschien oordeel jij na het lezen van dit stuk anders. Maar dat is dan in ieder geval jouw bewuste keuze!

Wat doet oxybenzone eigenlijk?

Oxybenzone is een veelgebruikt ingrediënt in zonnebrandcrèmes. Het is goedgekeurd voor gebruik, maar er bestaat al jaren discussie over deze stof. En dat is ook niet zo gek gezien de resultaten van meerdere onafhankelijke wetenschappelijke onderzoeken. Oxybenzone wordt in verschillende cosmetica gebruikt. Uiteraard veel in zonnebrandproducten als zonnefilter: Het beschermt tegen UVB straling en tegen een deel van de UVA straling. Het is niet de meest sterke filter en moet eigenlijk altijd gecombineerd worden met andere filters. Het kan andere filters krachtiger en stabieler maken. Hiernaast wordt het gebruikt in andere cosmetica, zoals moisturizers, lippenbalsem, bodylotion, nagellak en shampoo. In deze producten wordt het onder andere gebruikt om geur en kleur te versterken en te stabiliseren.

Irritatie

Samen met parfum en bewaarstoffen zijn zonnebrandfilters een van de meest voorkomende oorzaken van cosmetische allergie. Met name de chemische filters kunnen huidirritatie veroorzaken. Oxybenzone is een koploper op dit gebied.

Opname in het lichaam

Opname van oxybenzone in het lichaam is wat mij betreft een van de belangrijkste redenen om voor een alternatief filter te kiezen. Het staat als een paal boven water dat oxybenzone zeer gemakkelijk wordt opgenomen door de huid en vervolgens in de circulatie en de urine terecht komt. Het is zelfs in moedermelk teruggevonden. Hoewel meerdere chemische filters door de huid kunnen dringen is de opname van oxybenzone uitzonderlijk hoog. In een studie uitgevoerd in 2008 bleken 96.8% van de 2,517 urine samples oxybenzone te bevatten. De concentratie was gerelateerd aan het gebruik van cosmetica. Naar schatting dringt zo'n 10% van de aangebrachte hoeveelheid door de huid heen. Bovendien lijkt het erop dat oxybenzone zich in het lichaam kan opstapelen. In een onderzoek brachten 25 personen vijf dagen lang twee maal daags een zonnebrandcreme met 4% oxybenzone aan. In de urine samples was duidelijk terug te vinden dat na drie tot vijf dagen na de laaste maal aanbrengen er nog oxybenzone terug te vinden was in de samples. Kinderen hebben meer moeite dan volwassenen deze stof af te breken doordat de enzymen die deze stof afbreken minder goed werken.

Hormonale activiteit

Oxybenone heeft een hormonale activiteit. Dat wil zeggen; deze stof kan op een hormoonreceptor gaan zitten en de werking van het hormoon nabootsen. Dat is vastgesteld met behulp van reageerbuis- en proefdieronderzoeken. In hoeverre dit kwaad kan weten we niet, de hormoonactiviteit is gering. Toch weten we niet goed wat de effecten van langdurig gebruik en gebruik bij risicogroepen als zwangere vrouwen, vrouwen die borstvoeding geven en vrouwen met een verhoogde kans op borstkanker zijn.

Toxiciteit

In een studie waarbij ratten twee maal daags oxybenzone innamen gedurende vier weken, bleek dat het niet giftig is voor ratten. Deze dosis is bij ratten vele malen hoger dan bij mensen, dus de kans hierop bij mensen is helemaal erg klein.

Celschade

Oxybenzone kan radicalen vormen. Oxybenzone wordt onder invloed van zonlicht gemakkelijk geoxideerd tot oxybenzone semiquinone, een krachtig stofje dat onze antixodanten aanvalt. Dit antioxidantsysteem (ons leger)beschermt ons tegen celschade en het ontstaan van kanker. Overigens is er bij mensen nooit aangetoond dat oxybenzone het risico op het krijgen van kanker verhoogd!

Wel of niet smeren?

Zoals ik ook al in mijn vorige blog benadrukte is smeren met een product met oxybenzone vele malen veiliger dan onbeschermd in de zon zitten. Ik herhaal het nog maar eens: regelmatig beschermen tegen de zon kan circa 80% van de gevallen van huidkanker voorkomen. En zelfs een keer verbranden verhoogd de kans op het krijgen van huidkanker aanzienlijk. Toch adviseer ik bewust te kijken naar de ingrediënten van je zonnebrandcrème en te gaan voor zeker! Ik beloof jullie binnenkort een lijst met geschikte producten…

groeten en fijn weekend,

Jetske

(Dr. Jetske Ultee – onderzoeksarts cosmetische dermatologie)

Lees ook:
hulp bij de keuze van je zonnebrandcrème‘,
‘acne vermindert door de zon? een mythe!’,
Werken antioxidanten ook echt in een crème?,
‘To do’ bij verbranding: “wat ben je rooood!” en

het recept voor een mooie huid

30 Reacties

  1. zegt :

    Beste Jetske,

    een paar dagen geleden kwam ik in het blaadje van etos 'Mooi' weer allemaal verzorgingsproducten tegen die mij heerlijk leken of waar ik juist mijn vraagtekens bij zette, zoals bijvoorbeeld de afslankende cremes! Vandaar dat ik op het internet op zoek ging naar de 'waarheid' achter dergelijke producten en op dit blog uitkwam. Nu lees ik met veel plezier je artikelen, maar heb nog moeite om alles op mij in te laten werken en straks een goede keuze te maken in de schappen vol verzorgingsproducten. Wat zou het fijn zijn als je kon vertrouwen op de deskundigheid en deugdzaamheid (Ethos!!!) van de winkels die deze producten verkopen ;) Er wordt je zoveel aangepraat. Mijn vraag is of je me wat advies zou kunnen geven over de producten die ik zou kunnen gebruiken in mijn persoonlijk stappenplan? Want zodra ik een drogist binnenstap ben ik ondanks al je goede adviezen, het spoor bijster en kijken mensen mij gek aan omdat ik allerlei rare dingen mompel als "niet irriterende stoffen, moet mild zijn, kijk uit voor dat stofje... en wat is dit nu weer op de ingredientenlijst?!" Ik heb momenteel weinig problemen met mijn huid, maar ik heb een typische vette t-zone en soms wat drogere wangen waardoor ik het idee krijg dat ik meerdere producten nodig heb. Ik heb verder ook geen of weinig ervaring met een cleanser, toner, exfoliant of moisturizer. Dus al het advies is welkom!

    Met vriendelijke groet,

    Loes

    reageren

  2. Beste Loes, via de mail zal ik je mijn advies toesturen! Groeten Jetske

    16 juli 2010 om 12:50
  3. zegt :

    Hoi Jetske,

    Ik heb momenteel uitslag op mn lippen en dat komt zeker door lippenbalsem. Ik had vorige jaren al last van gehad, want op een dag kreeg ik ook van Blistex uitslag. Nu let ik erop, van Vitamine E van Bodyshop kreeg ik het ook en nu dus ook van het nieuwe Vaseline potje in het geel (tegen UV) (blauwe pot gebruik ik al jaren en nergens last van). Ik heb altijd gezien dat er Benzophenone-3 in al die lippenbalsems zat waar ik allergisch voor ben denk ik. Het voelt dik en droog aan, maar het is gelukkig alleen op mijn lippen dit keer. De vorige keren was het ook rondom mn mond. Nu wilde ik vragen, wat kan nu beste kan doen? Is er een middeltje? Kan ik die blauwe vaseline gewoon gebruiken (helpt tegen de schraalheid en houdt het vettig)? Moet ik misschien toch naar huisarts/apotheek? Het is erg vervelend. Ik hoop dat u me kunt helpen. Alvast bedankt.

    Met vriendelijke groet, Dan

    reageren

  4. Beste Dan,

    Als ik jou was zou ik inderdaad gewoon de ouderwetse vaseline gebruiken (je kunt gewoon de grote pot kopen). Ik gebruik dat zelf ook regelmatig als lippenbalsem. Het voorkomt uitdroging (als de beste) en er zitten eigenlijk geen stoffen in waar je weer op kan reageren. De kans op allergie is echt heel klein. Bovendien krijg je (in tegenstelling tot wat veel mensen denken) geen puistjes van vaseline. Als je lippen erg droog zijn kan je de vaseline goed opbrengen vlak na het wassen van je gezicht. Op deze manier sluit je vocht in. Het gele potje bevat een SPF; het kan inderdaad heel goed zijn dat je daar op reageert.

    groeten Jetske

    1 maart 2011 om 12:13
  5. zegt :

    Met veel interesse zit ik te lezen op uw website. Mijn complimenten voor de heldere informatie. Wij gebruiken nu twee jaar zonnebrand creme die je maar 1x hoeft te smeren, omdat deze in de huid trekt. Bevat Oxybenzone. Ik mag denk ik geen merken noemen. Nu blijken deze mogelijk schadelijk. Wel is het zo dat hoe vaker men smeert, hoe schadelijker het product mogelijk is. De twee weken per jaar dat wij in zuid Frankrijk zijn smeren we ons iedere morgen in, en zijn we klaar voor een dag. Dit weggezet tegen mensen die mogelijk hele zomers lang bakken in deze producten... Mijn man heeft rood haar en een witte huid, maar verbranden doet hij mooi niet! Nogmaals HULDE voor de website!

    reageren

  6. Hallo Brenda, Het is sowieso beter je in te smeren dan je helemaal niet te beschermen! In Nederland zijn we ons helaas nog niet zo bewust van de gevaren van de zon. Groeten Jetske.

    13 april 2011 om 11:47
  7. zegt :

    Beste Jetske,

    In veel producten zit benzophenone-4. Is dit even irriterend als benzophenone-3 en is het dus beter om dit ook te mijden?

    Groetjes, Linda

    reageren

  8. Benzophenone 4 (Sulisobenzone) heeft een beter veiligheidsprofiel dan Benzophenone-3. Met name met betrekking tot hormonale effectiviteit. Gezien het feit dat ook deze stof door het lichaam kan worden opgenomen en fototoxisch kan werken ben ik toch geen fan. Zeker ook omdat er goede alternatieven zijn...

    groeten Jetske

    25 mei 2011 om 15:34
  9. zegt :

    Hoi Jetske, Bedankt voor uw informatieve site. Hoewel ik zelf helaas al in aanraking ben geweest met oxybenzone met schadelijke gevolgen. Vier jaar geleden heb ik een foto-allergische reactie opgelopen door een dagcreme met oxybenzone erin. Mijn huisarts heeft mijn reactie (oedeem + verdikte plekken/schijven in gezichtshuid) vele malen verergerd door mij een zware corticosteroidencreme te geven. De reactie werd veel erger en is ook naar binnen geslagen in mijn gezicht. Bij mij is die oxybenzone aan mijn huidcellen blijven vastkleven, met als gevolg dat ik niet langer naar buiten kon. Mijn gezicht moest nieuwe huidcellen aanmaken. Nu 4 jaar later is het nog steeds niet over. Wel veel minder, maar ik vrees dat ik er nog zeker 2 jaar over doe voor ik hiervan af ben. Heeft u ooit van zo'n heftige reactie gehoord? Het heeft vele jaren van mijn leven danig verpest, hoewel ik er altijd de moed heb ingehouden. Jammer genoeg heeft mijn huisarts mij geen vitamine D pillen voorgeschreven. Daar hoor je nu veel meer over in de media. 16 maanden geleden heb ik door vitamine D tekort osteomalacie en myopathie opgelopen. Ach, dat kon er ook nog wel bij. Ik ben, na een korte slecht uitgepakte kuur van mijn huidige huisarts, zelf 5000 IE vitamine D per dag gaan slikken. Na een jaar (!) kon ik pas zeggen dat ik weer bijna op mijn oude krachten terug ben. Excuus voor dit ellenlange verhaal. Zou ik graag nog willen weten van u of ik nagellak waarin oxybenzone zit, zou kunnen gebruiken? Tenslotte gebruik ik het niet op mijn huid. Of zou dit voor mij toch schadelijk kunnen zijn? Verder gebruik ik nooit meer iets met oxybenzone erin. Hartelijk bedankt voor al uw tijd en aandacht. Met vriendelijke groeten, Mireille

    reageren

  10. Beste Mireille,

    Wat een ellende! Ik zou je dan geen nagellak met oxybenzone adviseren. Er is namelijk bekend dat ook een nagellak een allergische reactie kan veroorzaken (bv aan de ogen).

    groeten Jetske

    9 april 2012 om 11:50

  11. Dank voor je opmerkzaamheid Anneke...

    9 mei 2012 om 12:29
  12. zegt :

    Beste Jetske,

    Ik heb een baby van 11 weken, welke zonnebrandcreme zou jij me adviseren? Ik wil namelijk geen producten met schadelijke stoffen.

    Mvg Veronique

    reageren
  13. zegt :

    Hallo Jetske,

    Ik smeer mijn kinderen altijd erg goed in voor de zon en had een product waarin ik veel vertrouwen had, tot het lezen van de verhalen over oxybenzone. Heeft u misschien een lijst van producten die veilig voor kinderen en volwassenen te gebruiken zijn?

    vriendelijke groeten Nancy

    reageren
  14. zegt :

    @Nancy: zie dit artikel op de website http://jetskeultee.nl/productadvies/

    Succes!

    reageren
  15. zegt :

    @Veronique: zie deze artikelen op de website

    http://jetskeultee.nl/2010/07/16/hulp-bij-de-keuze-van-je-zonnebrandcreme/ http://jetskeultee.nl/productadvies/

    Succes!

    reageren
  16. zegt :

    Dag,

    Het verhaal van Mireille komt mij ook bekend voor. Ik smeerde een beetje Vision zonnecreme op mijn gezicht. Dit leverde mij een behandeling met Hydrocortison op. Terwijl ik weet dat ik tegen sommige producten niet kan was de Oxybenzone nieuw voor mij. Nu moet ik nog steeds heel voorzichtig met mijn gezicht in de zon. Anders beginnen de ontsoken plekken van vorig jaar weer te iriteren. En geen make-up, omdat je dan de kans loopt het weer te treffen.

    reageren

  17. Beste Nancy,

    Deze lijst kan je vinden op een blog die ik eerder over dit onderwerp schreef: http://jetskeultee.nl/2010/07/16/hulp-bij-de-keuze-van-je-zonnebrandcreme/.

    Groeten Jetske

    4 september 2012 om 15:31
  18. zegt :

    Hoi Jetske,

    Is butylmethoxydibenzoylmethaan een Oxybenzone ingredient? En zijn sorbitaan olivate en sorbital, xanthaangom menthol achtige ingredienten? Vriendelijke groet, Marijke.

    reageren
  19. zegt :

    Beste jetske,

    Mijn dochtertje krijgt al vanaf dat ze dreumes was enorme uitslag van welke zonnebrand dan ook. Ze heeft testen gehad bij de dermatoloog. En is vanuit daar doorgestuurd naar umc Utrecht. Ze blijkt allergieën te hebben voor parfum, wolalcoholen ( lanoline en wolvet ) en benzophenone. .. Maar ik geloof dat dit laatste zo'n beetje overal inzit....welke zonnebrand heeft deze ingrediënten niet?! De dermatoloog dacht dat ze vision 30 en louis widmer 25 kids veilig kon gebruiken. Maar die benzofhenone zit in de vision dus wel...de andere ben ik aan het uitzoeken en op die zoektocht kwam ik dit artikel tegen. Weet niet of het nog actueel is maar alle hulp is welkom!

    reageren

    1. Beste Karin,

      Parfum en oxybenzone (benzophenone-3) zijn ingrediënten die ik ook niet adviseer. Je moet inderdaad erg op de ingrediënten letten bij de keuze van een product! Wellicht dat je tussen de producten die ik adviseer een zonnebrandcrème vindt: www.jetskeultee.nl/productadvies.

      Groetjes Jetske

      22 mei 2014 om 15:12
    2. zegt :

      Op veel cremes lees ik ook een andere vorm, dan heet het oxydibenzonemethan oid. Is dat hetzelfde goedje of een variant ervan die wellicht niet zo snel wordt opgenomen?

      reageren
      1. zegt :

        Bedoel je wellicht Butyl Methoxydibenzoylmethane (oftewel Avobenzone). Dit is een veel gebruikte UVA filter, het heeft wat nadelen, maar je hoeft het niet zo strikt te mijden als Oxybenzone.

        reageren

      2. Beste Peter,

        Oxybenzone heeft inderdaad een aantal verschillende namen. Op deze site kan je alle namen vinden: http://www.ewg.org/skindeep/ingredient/704372/OXYBENZONE/

        Groetjes Jetske

        4 juni 2014 om 14:33
      3. zegt :

        Bedankt met die link kan ik vooruit

        reageren
      4. zegt :

        Beste Jetske,

        Wat een leerzame en interessante artikelen heeft u geschreven.

        Ik vroeg mij alleen af uit welk onderzoek de volgende uitspraak komt; ''In een onderzoek brachten 25 personen vijf dagen lang twee maal daags een zonnebrandcreme met 4% oxybenzone aan. In de urine samples was duidelijk terug te vinden dat na drie tot vijf dagen na de laaste maal aanbrengen er nog oxybenzone terug te vinden was in de samples''.

        Ik zou graag dit volledige artikel willen lezen. Ik hoop van u te horen!

        Met vriendelijke groet, Heleen

        reageren

        1. Beste Heleen,

          Deze uitspraak komt uit het volgende artikel: http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/16433806

          Groetjes Jetske

          18 augustus 2015 om 10:00
        2. zegt :

          Hoi d'r jetske. ik heb de nieuwe lippen balsem balmi nOg niet en heb gehoord Dat daar ook oxybenzone in als ik het dan op mijn lippen smeer Krijg ik het dan gelijk of niet ik wilde het eerst kopen en daarna Niet meer wt moet ik dan doen

          reageren

          1. Beste Verabloemetje,

            Jouw vragen zijn via e-mail beantwoord.

            Groetjes Jetske               

            9 oktober 2015 om 16:30
          2. zegt :

            Hallo,

            Ik lees vol aandacht alles wat hier geschreven staat en schrik er enorm van . Ik gebruik vision al enkele jaren voor mijn kinderen. Afgelopen week een bizarre allergische reactie bij mijn jongste zoon, zo blijkt. Eerst denk je aan een virus. Hoge koorts, een soort olifanten huid en heel veel jeuk, maar het verliep zo anders. Reeds drie dagen achter een had ik hem ingesmeerd met de crème, alsook mijn andere twee kindjes. Ik ben verbouwereerd over het vergif wat ik heb opgesmeerd. Bij de apotheek waren ze wonderlijk genoeg een en al oor. Ik vertelde iets nieuws... Weer was ik verrast en in shock. Zij zouden mij toch moeten voorlichten? Zeer blij met alle informatie op je blogs - ik zeg t voort,... En heb mijn zonnebrand kast aangepast....

            reageren

            1. Hoi Babet,

              Tsja helaas hoor ik dat wel vaker. Ik hoop dat de huid van je zoontje inmiddels weer hersteld is. Een fijne zomer toegewenst zonder allergische reacties!

              Groetjes Jetske

              18 augustus 2015 om 10:15

Staat je vraag of antwoord er niet bij? Neem dan contact met ons op en we helpen je graag verder!

Laat hier je reactie achter