Cosmetica afgestemd op je DNA, heeft dat zin?

Hoewel er van de meeste van onze goede voornemens vaak niet veel terechtkomt, vind ik zo’n frisse start van het nieuwe jaar altijd wel weer lekker. Uit de mails die ik krijg maak ik op dat veel mensen in deze periode serieus aan de slag gaan met hun huid. Dat is een goed idee, want op je huid moet je zuinig zijn. En met een beetje extra aandacht kom je letterlijk en figuurlijk beter in je vel te zitten. Dat de commercie dat ook weet, wordt duidelijk als je de januari-edities van de bladen openslaat. Die staan vol met nieuwe apparaten, producten en behandelingen die je wonderen beloven. Een van die nieuwe trends is DNA based skincare. En daar wil ik graag een beetje meer over vertellen.

Wat zegt je DNA eigenlijk over je huid?

Personalized cosmetics, genomische cosmetics, dermatogenetica… Cosmetica helemaal afgestemd op je eigen DNA; ik kom het ineens overal tegen. Hoe werkt dit nu eigenlijk precies? Kan dit?

Het klinkt natuurlijk allemaal best logisch. Veel van onze uiterlijke kenmerken liggen besloten in ons DNA. De kleur van je haren, je ogen, de vorm van je neus. Dat geldt bijvoorbeeld ook voor de mate waarop je huid zal verouderen; dus of je snel rimpels zult krijgen, wallen, plooien of pigmentvlekken. Maar ook of je een droge of juist vette huid hebt; of je veel last krijgt van acne, of van een aandoening als rosacea. Bij al deze zaken speelt je DNA een rol.

Wat beloven deze bedrijven?

Dus ja, stel dat je dit alles voor jezelf helemaal precies in kaart zou kunnen brengen aan de hand van een DNA-analyse… Stel dat je inderdaad kunt onderzoeken of jouw velletje wel of niet snel last gaat krijgen van pigmentvlekken, van huidverslapping of collageenverlies, dan zou je daar vervolgens op kunnen inspelen met een volledig persoonlijk huidverzorgingsprogramma. Dat is nu precies wat deze bedrijven beloven. Cosmetica afgestemd op je eigen DNA.

Het werkt simpel. Je neemt bij jezelf wat wangslijmvlies af met een wattenstaafje, je stuurt het op, er wordt een analyse gemaakt van je genetische eigenschappen en je krijgt vervolgens een productadvies op maat. Klinkt goed toch? De bedrijven brengen deze boodschap behoorlijk overtuigend op flashy websites met imponerende teksten. En je krijgt er soms ook nog leefstijltips en online coaching bij!

‘Maar er bestaat niet zoiets als één gen voor rimpels’

Omdat genetica niet helemaal mijn expertise is, heb ik klinisch geneticus en deskundige op het gebied van DNA-screening Dr. Robert-Jan Galjaard om zijn mening gevraagd. Een van Nederlands bekendste experts op het gebied van klinische genetica, verbonden aan het Erasmus MC in Rotterdam, heeft zo zijn bedenkingen.

Hij vertelde dat bepaalde kenmerken van de huid, rimpels bijvoorbeeld, ‘vast’ liggen in ons DNA, maar dat er daarbij in het algemeen geen sprake is van één specifiek gen dat daarvoor verantwoordelijk is. Was het maar zo simpel. Nee, je moet dus denken aan een zeer complex samenspel van genetische én niet genetische informatie. En hoewel specifieke DNA-kenmerken zeker een rol spelen bij al die verschillende processen in de huid zoals de aanmaak van collageen, de mate van herstel na zonschade, pigmentvorming of vochthuishouding, is de kennis hierover nog zeer beperkt. Daar komt nog eens bij dat we weten uit onderzoeken bij identieke tweelingen dat externe factoren als zonbeschadiging en roken misschien nog wel veel bepalender zijn dan je DNA.

En daar wil ik zelf toch ook nog wat aan toevoegen: de DNA-testen die er nu zijn, kunnen dan heel misschien een aanwijzing geven over jouw vermogen om je huid te beschermen tegen zonschade of afbraak van collageen, maar door naar jouw ouders en je eigen huid te kijken, krijg je waarschijnlijk een veel duidelijker beeld. Heb je een lichte huid met sproetjes en verbrand je snel, dan is je huid gevoelig voor zonlicht. Heeft jouw moeder al op jonge leeftijd heel veel rimpels en een slappe huid, dan is de kans dat jij dat ook krijgt een stuk groter. Daar heb je helemaal geen DNA-test voor nodig. En al helemaal geen specifieke cosmeticaproducten. Want geloof me, welk DNA-profiel je ook hebt, jouw huidverzorgingsproducten kunnen maar beter altíjd ingrediënten bevatten die anti-inflammatoir werken, die de barrièrefunctie beschermen en die antioxidanten bevatten.

De spiegel is een betere raadgever dan je DNA-profiel

Of jouw huid een beetje extra hydratatie of een exfoliant nodig heeft, dat zie je toch ook gewoon vanzelf als je naar je huid kijkt? De spiegel is een betere raadgever dan je DNA-profiel en bovendien een stuk goedkoper! Vergelijk het maar met je nachtrust. Hoewel de een genetisch gezien beter tegen een korte nacht kan dan de ander, heeft het weinig zin om dit uitgebreid te gaan testen. Iedereen weet dat goed slapen belangrijk is voor je gezondheid en dat als je moe bent je beter wat eerder naar bed kunt gaan! En zo zit het ook met huidverzorging; laten we het vooral niet ingewikkelder maken dan het is…

Groetjes,

Jetske

Onderzoeksarts cosmetische dermatologie