De zin en onzin van aftersun

Twee weken geleden kreeg ik een uitnodiging van het programma Radar om wat te vertellen over aftersunproducten. Ik moest er even over nadenken, want ik ben niet zo gek op televisieoptredens. In tegenstelling tot in interviews voor bladen, heb je ‘op beeld’ weinig controle over wat en hoe je verhaal precies wordt uitgezonden. Wat knip- en plakwerk kan in no time jouw zorgvuldig overdachte uitspraken heel anders laten klinken dan je bedoeld had. Toch heb ik uiteindelijk mijn verhaal gedaan bij Radar. Zonverbranding komt namelijk zo vaak voor. En een verkeerde ‘aftersun-aanpak’ kan de huid flink kwaad doen. Voor de duidelijkheid zet ik alles hier ook nog even voor jullie ‘op papier’.

Iedereen verbrandt weleens

Natuurlijk is voorkomen beter dan genezen, maar de realiteit is dat bijna iedereen weleens verbrandt. Toegegeven: ik zelf ook. Uit een Zwitsers onderzoek onder schoolkinderen kwam onlangs naar voren dat maar liefs zestig procent van de kinderen het afgelopen jaar in ieder geval één keer verbrand is geweest.

Hoe gaan we daar eigenlijk mee om?

Wat is eigenlijk zonverbranding?

Smeren na zonverbranding is slim. Door te smeren ga je uitdroging van de huid tegen en help je de barrièrefunctie van de huid weer te herstellen.

Zonverbranding is eigenlijk een ontstekingsproces waarbij er gevaarlijk vrije radicalen kunnen ontstaan die schade kunnen veroorzaken. Hoe sneller je je huid tot rust brengt, hoe beter. Crèmes kunnen daarbij helpen. Maar dan moet je wel kiezen voor een ongeparfumeerd product, zonder irriterende stoffen als menthol of een hoge concentratie alcohol. Maar laten dat nou net de ingrediënten zijn die over het algemeen in een aftersun zitten om zo’n lekker verkoelend gevoel te geven…

Geloof me: je kunt beter niets smeren dan een product met irriterende ingrediënten als parfum, menthol of alcohol. Een verbrande huid is nog eens extra gevoelig voor dit soort beschadigende stoffen.

Is een aparte aftersun echt nodig?

Kort samengevat maakt het niet uit of je voor een gewone bodylotion, gezichtsproduct of aftersun kiest – als de ingrediëntenlijst maar klopt.  Kies bij voorkeur wel een product op waterbasis (dan staat aqua als eerste op de ingrediëntenlijst genoemd).  Hele vette producten houden de warmte namelijk vast in je huid en daar moest je nu juist zo snel mogelijk van af! Dat is dus zeker in de eerste uren na verbranding van belang.

Wat heb je wél graag in je aftersunproduct?

In bijna alle aftersunproducten zit aloë vera. Maar bekijk je het wetenschappelijk onderzoek naar dit product bij zonverbranding, dan zijn de uitkomsten niet eenduidig. Zo liet een goed uitgevoerde studie met een cosmetisch product met liefst 70% aloë vera geen effect zien bij de zonverbrande huid. Hoewel er weinig onderzoek gedaan is naar de exacte werking van andere actieve ingrediënten in crèmes na verbranding, zijn hydraterende stoffen als glycerine en hyaluronzuur, barrièreherstellende stoffen als niacinamide, kalmerende stoffen als pathenol, zoethoutwortel en bètaglucaan en antioxidanten zeker aan te raden. Van die stoffen weten we namelijk dat ze de vochtbalans in de huid herstellen, de barrièrefunctie versterken, het ontstekingsproces tot rust brengen en de vorming van vrije radicalen tegengaan. Begin na het afkoelen met smeren en breng bij voorkeur elke paar uur een laagje crème op de huid aan.

Wat kan je nog meer doen na zonnebrand:

• In de eerste plaats koelen, liever niet met ijs maar door bijvoorbeeld een lauw bad of lauwe douche te nemen of met lauwe kompressen op je huid. Kompressen met afgekoelde groene thee zijn een goed idee; groene thee kalmeert en vangt vrije radicalen weg. Ook kun je een badje met havermout nemen. Strooi ongeveer 40-50 gram fijngemalen havermoutvlokken in een bad met lauwwarm water en blijf ongeveer 15 minuten zitten.

• Het lijkt erop dat een hoge dosis vitamine D een uur na verbranding de roodheid kan verminderen en het ontstekingsproces en schade kan voorkomen. Dat blijkt uit onderzoek.

• In de eerste uren na verbranding kan je eventueel een pijnstiller slikken. Kies dan voor een zogenaamde NSAID (aspirine, ibuprofen). Deze helpen tegen de pijn én werken ontstekingsremmend.
• Het is geen goed plan om met een zonbeschadigde of nog rode huid opnieuw de volle zon in te gaan. Ook niet met een dikke laag zonnebrandcrème. En dat witte shirt beschermt je huid echt nauwelijks… Geef de huid die verbrand is écht de tijd om goed te herstellen. Blijf lekker in de schaduw dus. Bedenk overigens dat je je huid in de schaduw ook alsnog beschermt met een SPF.

 

Groetjes,

Jetske

Onderzoekarts cosmetische dermatologie