Waarom antioxidanten echt niet meer mogen ontbreken in je zonnebrandregime

En dan ineens is het lente. Wat heb ik ernaar uit gekeken. Het lijkt wel alsof ik ieder jaar meer moeite krijg met die donkere, koude dagen. Als het even kan probeer ik de winterse kou te ontvluchten en reis ik met de gehele familie af naar een verre tropische bestemming. Heerlijk! Helaas is mijn huid daar aanzienlijk minder blij mee. Zo vlak onder de evenaar kan je echt niet tegen de zon opsmeren en moet je wel een aantal andere maatregelen treffen om je huid tegen zonschade te beschermen. Daarom sjouw ik altijd een hutkoffer vol petjes, hoeden en zonnebrillen mee. Bovendien voorzie ik mijn huid van een flinke dosis antioxidanten. En dat is niet alleen op die tropische bestemmingen een aanrader, maar ook gewoon in ons eigen koude kikkerlandje.

Alleen een zonnefilter is niet voldoende

Zonnefilters blokkeren de uv-B-straling, en als je een goed product hebt ook de uv-A-stralen. Maar de straling volledig blokkeren, lukt niet. Niet alleen omdat de filters dat niet kunnen, maar ook omdat niemand perfect kan smeren. Daar komt bij dat het de laatste jaren duidelijk geworden is dat niet alleen uv-B- en uv-A-stralen, maar ook infrarood licht en zelfs zichtbaar licht huidschade kunnen veroorzaken. En daar doen onze zonnebrandfilters niet zo veel tegen.

Een jonge gezonde huid heeft van nature voldoende antioxidanten ‘paraat’ om de vrije radicalen die ontstaan door zonblootstelling weg te vangen. Maar bij het ouder worden en door het minder goed functioneren van de huid, schiet deze natuurlijke verdediging tekort en kan het aantal vrije radicalen sterk toenemen. Het aanvullen van je voorraad antioxidanten die die vrije radicalen kunnen neutraliseren voordat ze schade aanrichten is dus, zeker bij het ouder worden, geen overbodige luxe. Er zijn twee manieren om dat te doen, via je voeding of door het gebruik van huidverzorgingsproducten met antioxidanten.

Antioxidanten in je voeding

Een paar jaar geleden heb ik samen met een groep studenten van de Universiteit van Wageningen gekeken naar het effect van verschillende voedingsstoffen op uv-blootstelling. En een ding staat als een paal boven water; voeding met voldoende antioxidanten kan je huid (deels) beschermen tegen uv-schade.

De meest onderzochte voedingstoffen zijn carotenoïden, vitamine C en E en de polyfenolen. Zo liet een onderzoek zien dat mensen die tien weken lang elke dag 40 gram tomatenpuree aten, veertig procent minder rood werden na uv-blootstelling. En als je dagelijks een blikje tomatenpuree niet zo aantrekkelijk vindt klinken; ook groene thee, koffie en pistachenootjes kunnen beschermend werken. Belangrijk is wel om te weten dat dit effect niet direct optreedt. Begin dus niet met je zonbeschermende dieet vlak voordat je naar het zuiden afreist. Bovendien zijn er flinke hoeveelheden antioxidanten nodig, dus een worteltje per dag zal het verschil niet maken.

Tabletje astaxanthine

Mijn favoriete uv-beschermende voedingsstof is astaxanthine. Om voldoende hiervan binnen te krijgen kun je heel erg veel zalm gaan eten, maar eenvoudiger is het slikken van een supplement. Een recent onderzoek toonde aan dat het dagelijks slikken van 4 mg je al na twee weken beschermt tegen zonschade. Omdat het stofje ook nog een heleboel andere nuttige dingen doet in je lichaam, neem ik elke dag een tabletje.

Antioxidanten in je huidverzorging

Voeding is belangrijk, maar soms is het effectiever om de antioxidanten direct op je huid aan te brengen. Via de voeding kunnen de stoffen namelijk niet altijd goed genoeg op de plek terechtkomen waar ze hun werk moeten doen.
Naar het zonbeschermende effect van zonnebrandcrèmes waaraan antioxidanten zijn toegevoegd, is veel onderzoek gedaan. Zo kan een concentratie van 0,2% niacinamide (vitamine B3) al preventief werken tegen zonschade. Ook van vitamine A, cafeïne, vitamine C en E, ubiquinone (co-enzyme Q10), druivenpit (grape seed) en ferulinezuur (ferulic acid) is ontdekt dat ze de huid beschermen tegen de zon. Hier moet ik wel een kanttekening bij plaatsen. Hoewel vaststaat dat antioxidanten op de huid beschermend kunnen werken, zijn veel van dergelijke onderzoeken met ‘verse’ ingrediënten uitgevoerd en is een voldoende hoge concentratie gebruikt. In commerciële producten is dat toch een ander verhaal.

Hoe zit het met de concentratie

Uit een onderzoek uit 2011 bleek dat van de twaalf onderzochte zonnebrandproducten met antioxidanten tien helemaal geen antioxidantwerking hadden; twee hadden slechts een zeer matige activiteit. En dat is ook niet vreemd. Zoals ik wel vaker vertel, zijn antioxidanten lastig goed te houden in een product en houden fabrikanten er niet van om hoge concentraties aan een product toe te voegen.

Ik adviseer je daarom het zekere voor het onzekere te nemen en onder je zonnebrandcrème altijd nog een crème of serum aan te brengen waaraan antioxidanten zijn toegevoegd. En als dat product dan in een luchtdichte verpakking zit, is de kans dat jij je huid goed tegen de zon beschermt het grootst.

 

Groetjes,

Jetske

Onderzoeksarts cosmetische dermatologie

 

Lees ook mijn zonboekje

Als je nog eens goed wilt nalezen wat de verschillende soorten straling doen, en welke filters hiertegen beschermen, dan kun je hier gratis mijn zonboekje lezen.