Verschil tussen cosmetica en cosmeceuticals

Om mijn kennis over de cosmetische dermatologie up to date te houden reis ik regelmatig af naar het andere eind van de wereld om congressen te bezoeken. Een van mijn favoriete bijeenkomsten is het jaarlijkse congres van de Amerikaanse vereniging van dermatologie; het ene jaar aan de westkust en het volgende jaar aan de oostkust van Amerika.

Toen ik al meer dan 15 jaren geleden voor de eerste keer dat congres bezocht wist ik niet wat ik zag! Mannelijke dermatologen in dure kleding die omringd werden door groepen vrouwen die net even te veel cosmetische ingrepen hadden ondergaan. En vrouwelijke dermatologen (op Louboutins) die aan hun make-up te beoordelen eerder uit een glossy gestapt leken te zijn dan uit een ziekenhuis.

Toen ik de volgende dag net een beetje van alle verbazing bekomen was en de grote hal bezocht onder het congres waar de standhouders stonden viel ik echt stijl achterover. Zo ver als ik kon kijken, zagik  stands met cosmetica; alle grote merken, maar ook heel veel merken waarvan ik nog nooit gehoord had. Dit waren de zogenaamde doktersmerken, of zoals ik toen leerde ‘de cosmeceuticals’. En voor die stands stonden echt rijen met doktersvrouwen en dermatologen op hoge hakken om maar wat gratis producten te mogen bemachtigen. En ik kan je verzekeren, om uiteindelijk met een tasje met wat crèmes naar huis te kunnen gaan, waren die dames verre van lief voor elkaar.

Op dat moment kwam mijn besluit om tot de bodem uit te zoeken hoe het zit met deze cosmeceuticals! Werken ze echt beter dan de reguliere merken die te koop zijn en de Etos en de ICI Paris? En waar moet je op letten als je besluit om veel geld aan deze producten te spenderen?

Het begon met vitamine A-zuur

In 1962 werd de definitie van een cosmeceutical voor het eerst beschreven door Reymond Reed (leuk om eens te lezen als je tijd hebt). Eind jaren 70 kreeg het begrip meer bekendheid onder invloed van dr. Albert Kligman. Deze dermatoloog ontwikkelde Retin-A, een preparaat met vitamine A-zuur, om rimpels te verminderen. De werking van zijn middel ging verder dan een gewoon cosmeticaproduct dat “slechts’ verzorgt; er was eerder sprake van een medicijn. In 1996 kwamen vervolgens de eerste producten op de markt die cosmeceuticals werden genoemd.

Tussen cosmetica en farmaceutica

Letterlijk zou je kunnen zeggen dat cosmeceuticals het midden houden tussen cosmetica en farmaceutica, ofwel geneesmiddelen. Cosmeceuticals dragen de belofte dat ze een geneesmiddelachtige werking hebben om huidveroudering en huidproblemen aan te pakken. Maar is dat ook zo? Mogen ze dit beloven en maken ze dit waar?

Wat zegt de wet

Volgens de wet mag cosmetica geen fysiologische veranderingen in de huid teweegbrengen – wat op zijn zachtst gezegd best een vage omschrijving is, maar dat terzijde. Tegelijkertijd geldt dat cosmeceuticals niet erkend worden in de Europese wetgeving, en daardoor alsnog gewoon onder de cosmetica vallen. En dat heeft invloed op de manier van testen van het product, de onderbouwing van de claims en de taal van de verpakking. Maar dat maakt het nu juist zo lastig.

Geen toezicht, geen garantie

Doordat er net zo weinig toezicht is op de claims van cosmeceuticals als die gewone cosmeticaproducten maken, kun je nog steeds behoorlijk voor de gek gehouden worden. Kijk maar naar mijn vorige blogs over stamcellen en probiotica. Heel hard gezegd maakt dit allemaal dat de term cosmeceutical vooral een stevige marketingtool is geworden. Waarmee ik zeker niet wil zeggen dat alle cosmeceuticals ineffectief zijn. Het betekent vooral dat je als consument kritisch moet blijven met het uitzoeken van je producten. Een merk dat de term cosmeceutical voert, is niet altijd een garantie voor een goed, werkzaam product.

Vaak hebben cosmeceuticals een ‘dokters’-naam. Laat je niet voor de gek houden, dokters (zelfs dermatologen) hebben nauwelijks kennis van cosmetica en cosmetische ingrediënten, en ik durf echt te beweren dat de meeste dokters met een eigen merk een kant-en-klare formule bij een cosmetische fabriek hebben gekocht! Ik heb hier voorbeelden genoeg van gezien.

Wat mag geclaimd worden

Dr. Zoe Diana Draelos beschrijft in een artikel hoe het werkt met claims:
Cosmeceuticals mogen claimen dat de verschijning van rimpels vermindert, maar niet dat je van je rimpels afkomt. Het verbeteren van het uiterlijk is een cosmetische claim, maar het wegwerken van bestaande rimpels zou een medische claim zijn. Zo kunnen cosmeceuticals ook de huid oplichten en de glans verbeteren, maar ze kunnen geen (abnormale) pigmentatie behandelen- dat zou weer een medische claim zijn. Cosmetische producten worden alleen op hun vermogen om het uiterlijk van de huid te verbeteren getest, niet op de achterliggende werkzaamheid. Als dat zou gebeuren zouden de producten meteen onder de geneesmiddelen vallen.

Het voordeel van vaag

Op dat punt zou je kunnen zeggen dat het misschien maar goed is dat de grenzen en richtlijnen wat ‘vaag’ zijn. Anders zou een crème met 5% niacinamide ineens niet meer zonder recept te krijgen zijn.

In mijn ideale wereld…

In mijn ideale wereld wordt er een duidelijk verschil gemaakt tussen cosmetica en cosmeceuticals. En mag een product alleen een cosmeceutical genoemd worden wanneer er geen troep in zit – en daarmee bedoel ik irriterende, nutteloze ingrediënten. En dan ook alleen maar wanneer gewerkt is met ingrediënten die écht iets kunnen doen voor je huid, zoals antioxidanten tegen de schadelijke stralen van de zon, of een hoge concentratie niacinamide om de talgproductie bij een vette huid te verminderen.

Voorbeelden van cosmeceuticals

Cosmetica merken als bijvoorbeeld Skin Medica, PCA Skin maar ook (mijn productlijn) Uncover Skincare hebben zeker producten in hun assortiment die de naam Cosmeceutical waardig zijn.

Aantal voorbeelden van PCA Skin:
– Intensive Brightening Treatment (o.a. retinol, resveratrol & niacinamide)

– Acne cream (o.a. benzoyl peroxide & gluconolactone)

– Acne gel (o.a. salicylic acid, azelaic acid & zoethoutwortel)

Aantal voorbeelden van Skin Medica:
– Lytera¨ Skin Brightening Complex (o.a. niacinamide, vitamine C, hexylresorcinol & zoethoutwortel)

– Glypro Antioxidant serum (o.a. glycolzuur, groene thee & zoethoutwortel)

– Vitamin C+E complex (o.a. vitamine C & vitamine E)

Aantal voorbeelden van Uncover Skincare:
– Toner voor normale tot vette huid (o.a. niacinamide, zoethoutwortel & evodia)

– Exfoliant voor de normale tot vette huid (o.a. salicylzuur, zoethoutwortel & evodia)

– Moisturizer voor de normale tot droge huid (o.a. vitamine C, niacinamide, vitamine E, hyaluronzuur, sodium PCA)

 

Groetjes, Jetske

(Dr. Jetske Ultee- onderzoeksarts cosmetische dermatologie)