Wat doet vitamine C allemaal voor de huid?

Dat vitamine C belangrijk is in onze voeding is geen verrassing meer. Vandaar ook dat in vroegere tijden zeelui die lang geen vers fruit en groenten te eten kregen, door vitamine C-tekort scheurbuik ontwikkelden. Maar ook in cosmetische producten is het een topper. Vitamine C is een van de best bestudeerde cosmetische ingrediënten, die de huid écht verbetert. Recent werd dit in ‘het zoveelste’ review-artikel onderschreven. Wat doet de stof allemaal precies?

 

Aanmaak collageen, en nog veel meer

Vitamine C is essentieel voor de vorming van collageen (bindweefsel). Dit is nodig om de huid te verstevigen. Toegevoegd aan een reageerbuisje met fibroblasten zorgt vitamine C voor een drastische aanmaak ervan. Ook op de menselijke huid stimuleert de vitamine de vorming van collageen (abstract). Verder kan het ingrediënt acne en pigmentvlekken verminderen, en werkt het bij rosacea. In klinisch onderzoek is gebleken dat de huid van proefpersonen na langdurig gebruik van het ingrediënt egaler en steviger werd. Daar komt nog eens bij dat vitamine C een antioxidant is en uv-schade kan beperken. Al met al is de vitamine dus bijna een ‘verplicht nummer’ in je cosmeticaproduct. Dat onderstreept ook een onlangs verschenen review-artikel waarin alle effecten nog eens onder elkaar gezet zijn. Meer onderzoeken vind je hier: abstract/abstract/abstract

Maar let op!

Er zijn enkele voorwaarden aan het gebruik van vitamine C in huidverzorging:

• Vitamine C werkt alleen in hoge concentraties (minstens 4% nodig). Om erachter te komen of er inderdaad voldoende in een product aanwezig is, kun je naar de ingrediëntenlijst kijken: de stof moet bovenaan vermeld staan, of in ieder geval terug te vinden zijn in het eerste 1/3 deel van de ingrediëntenlijst.
• Vitamine C werkt het beste in combinatie met andere antioxidanten. Vitamine C en vitamine E vormen een gouden duo.
• Vitamine C is zeer instabiel en kan heel slecht tegen vocht, licht en zuurstof. Geoxideerd vitamine C ( gereageerd met zuurstof in de lucht) verliest niet alleen zijn werkzaamheid, maar kan zelfs voor de vorming van zuurstofradicalen zorgen (het tegenovergestelde effect dus). Dit maakt een product met het ingrediënt in een pot of glazen flesje is in ieder geval niet zinvol.

Alternatieven: vitamine C-derivaten

Het gebruik van vitamine C-derivaten is een goed alternatief. Dit zijn stoffen waaraan een ‘deeltje’  is geplakt voor de stabiliteit. Deze ‘varianten’ zijn minder irriterend, maar penetreren de huid ook wat moeilijker. Helaas blijven zelfs de stabiele vormen van de vitamine moeite houden met de blootstelling aan zuurstof. Kies dus ook bij het gebruik van cosmetica met een hoge concentratie aan deze ingrediënten voor pompjes. Voorbeelden van derivaten zijn:
– Sodium Ascorbyl phosphate
– Ascorbyl Tetraisopalmitate
– Magnesium Ascorbyl phosphate
– Ascorbyl palmitate

Persoonlijk…

Persoonlijk zou ik nooit huidverzorging met ascorbic acid adviseren; het ingrediënt is wateroplosbaar en de kans dat je product nog actief is als je het wilt gaan gebruiken, is vrijwel nihil. In hoge concentraties kunnen er dan ook nog vrije radicalen gevormd zijn. Het gebeurt nog weleens dat ascorbic acid aan een olie wordt toegevoegd met de bewering dat het ingrediënt hierdoor beter houdbaar is. Maar de stof lost niet op in olie. Het ingrediënt blijft zo misschien wel ‘stabiel’, maar het product is dan uiteindelijk niet werkzaam. En dan heb je ook nog sommige fabrikanten die hun product bewust bruin maken zodat je de verkleuring na oxidatie niet ziet…
Als je echt per se ascorbic acid wilt kiezen, adviseer ik je dat zelf ‘vers’ te maken en direct te gebruiken. Ook producten met derivaten zijn beperkt houdbaar. En ik vrees dat er niet veel bedrijven zijn die de producten binnen een jaar na productie verkopen, gekoeld bewaren en airless verpakken. Dat is wel echt een must bij deze stoffen.

Als nutricosmetic?

Vitamine C heeft trouwens ook nog een positieve werking op de huid bij inname. Je krijgt alleen niet de concentraties stoffen in de huid die nodig zijn om genoemde effecten te behalen.

Helpt het om een hogere dosis te nemen? Nee, helaas. Er wordt zelfs een omslagpunt  bereikt als er extreem hoge hoeveelheden worden geslikt of als het lichaam ziek is. In het laatste geval kan een pro-oxidantwerking juist nuttig zijn.
Volgens een onderzoek van Leicester University is het verstandig om niet meer dan 500 mg vitamine C per dag binnen te krijgen. Met voeding kan je daar eigenlijk niet boven komen en daarom adviseer ik ook altijd om je vitamine vooral te halen uit een goede en gevarieerde voeding met veel groente en fruit.

Veel is niet altijd veel beter

Ook qua huidverzorging geldt trouwens dat ‘veel’ niet altijd ‘veel beter’ is. Extreem hoge concentraties van vitamine C vind ik ook niet verstandig omdat er dan juist een disbalans ontstaat tussen vitamine C (en andere antioxidanten) en pro-oxidanten. Bovendien kan er huidirritatie ontstaan, wat ook weer de vorming van vrije radicalen stimuleert.

 

Groetjes, Jetske

Onderzoeksarts cosmetische dermatologie