Wat doet oxybenzone in zonnebrandcrèmes?

”Er zijn veel dingen waarvan we weten dat we ze weten. Er zijn dingen waarvan we weten dat we ze niet weten. Maar er zijn ook dingen waarvan we niet weten dat we ze niet weten. En deze laatste categorie groeit elk jaar.”

Deze uitspraak is op veel zaken in het leven van toepassing, maar zeker ook op de veiligheid van cosmetica. Hoe kunnen we zeker weten en verklaren dat ingrediënten in cosmetica veilig zijn als we ons niet afvragen wat de effecten bij dagelijks gebruik, bij kinderen, zwangere vrouwen en op de lange termijn zijn? Veiligheid is een relatief begrip, dat is in de historie veelvuldig aangetoond. Denk maar aan bepaalde soorten phtalaten die ooit veilig zijn bevonden maar nu niet meer toegestaan worden in cosmetica. ”Destijds wisten we niet dat we het niet wisten, maar nu weten we het wel.”

Wanneer is cosmetica veilig?

Veiligheid is een lastig onderwerp. Als ik mensen over cosmetica adviseer wil ik geen paniek zaaien maar ik vind wel dat mensen bewust moeten kunnen kiezen of ze bepaalde cosmetica ingrediënten willen gebruiken of niet. En hoe kan je bewust kiezen als je het simpelweg niet weet… Een ding staat als een paal boven water: het feit dat de ingrediënten van cosmeticaproducten getest zijn wil niet zeggen dat langdurig gebruik ervan geen kwaad kan. Cosmeticaproducten zijn geen medicijnen, en het is relatief simpel om cosmeticaproducten/ingrediënten op de markt te brengen. In mijn adviezen over de veiligheid van cosmetica ingrediënten baseer ik mij op de onderzoeken uit zogenaamde peer reviewed journals. Daarbij probeer ik zelf te interpreteren of de onderzoeken onafhankelijk en goed uitgevoerd zijn. Niet altijd makkelijk… Hoe wetenschappelijk de benadering ook is, uiteindelijk is mijn advies gebaseerd op een persoonlijk gevoel na het lezen en beoordelen van alle informatie. De vraag die ik altijd met ja zou moeten kunnen beantwoorden is: zou ik dit op mijn eigen huid en die van mijn kinderen willen gebruiken? Voor producten met het ingredient oxybenzone (benzophenone-3) zeg ik op basis van wat ik weet: nee. Maar misschien oordeel jij na het lezen van dit stuk anders. Maar dat is dan in ieder geval jouw bewuste keuze!

Wat doet oxybenzone eigenlijk?

Oxybenzone is een veelgebruikt ingrediënt in zonnebrandcrèmes. Het is goedgekeurd voor gebruik, maar er bestaat al jaren discussie over deze stof. En dat is ook niet zo gek gezien de resultaten van meerdere onafhankelijke wetenschappelijke onderzoeken. Oxybenzone wordt in verschillende cosmetica gebruikt. Uiteraard veel in zonnebrandproducten als zonnefilter: Het beschermt tegen UVB straling en tegen een deel van de UVA straling. Het is niet de meest sterke filter en moet eigenlijk altijd gecombineerd worden met andere filters. Het kan andere filters krachtiger en stabieler maken. Hiernaast wordt het gebruikt in andere cosmetica, zoals moisturizers, lippenbalsem, bodylotion, nagellak en shampoo. In deze producten wordt het onder andere gebruikt om geur en kleur te versterken en te stabiliseren.

Irritatie door parfum en zonnefilters

Samen met parfum en bewaarstoffen zijn zonnebrandfilters een van de meest voorkomende oorzaken van cosmetische allergie. Met name de chemische filters kunnen huidirritatie veroorzaken. Oxybenzone is een koploper op dit gebied.

Opname in het lichaam

Opname van oxybenzone in het lichaam is wat mij betreft een van de belangrijkste redenen om voor een alternatief filter te kiezen. Het staat als een paal boven water dat oxybenzone zeer gemakkelijk wordt opgenomen door de huid en vervolgens in de circulatie en de urine terecht komt. Het is zelfs in moedermelk teruggevonden. Hoewel meerdere chemische filters door de huid kunnen dringen is de opname van oxybenzone uitzonderlijk hoog. In een studie uitgevoerd in 2008 bleken 96.8% van de 2,517 urine samples oxybenzone te bevatten. De concentratie was gerelateerd aan het gebruik van cosmetica. Naar schatting dringt zo’n 10% van de aangebrachte hoeveelheid door de huid heen. Bovendien lijkt het erop dat oxybenzone zich in het lichaam kan opstapelen. In een onderzoek brachten 25 personen vijf dagen lang twee maal daags een zonnebrandcrème met 4% oxybenzone aan. In de urine samples was duidelijk terug te vinden dat na drie tot vijf dagen na de laatste maal aanbrengen er nog oxybenzone terug te vinden was in de samples. Kinderen hebben meer moeite dan volwassenen deze stof af te breken doordat de enzymen die deze stof afbreken minder goed werken.

Hormonale activiteit

Oxybenone heeft een hormonale activiteit. Dat wil zeggen; deze stof kan op een hormoonreceptor gaan zitten en de werking van het hormoon nabootsen. Dat is vastgesteld met behulp van reageerbuis- en proefdieronderzoeken. In hoeverre dit kwaad kan weten we niet, de hormoonactiviteit is gering. Toch weten we niet goed wat de effecten van langdurig gebruik en gebruik bij risicogroepen als zwangere vrouwen, vrouwen die borstvoeding geven en vrouwen met een verhoogde kans op borstkanker zijn.

Toxiciteit

In een studie waarbij ratten twee maal daags oxybenzone innamen gedurende vier weken, bleek dat het niet giftig is voor ratten. Deze dosis is bij ratten vele malen hoger dan bij mensen, dus de kans hierop bij mensen is helemaal erg klein.

Celschade

Oxybenzone kan radicalen vormen. Oxybenzone wordt onder invloed van zonlicht gemakkelijk geoxideerd tot oxybenzone semiquinone, een krachtig stofje dat onze antixodanten aanvalt. Dit antioxidantsysteem (ons leger)beschermt ons tegen celschade en het ontstaan van kanker. Overigens is er bij mensen nooit aangetoond dat oxybenzone het risico op het krijgen van kanker verhoogd!

Wel of niet smeren?

Zoals ik ook al in mijn vorige blog benadrukte is smeren met een product met oxybenzone vele malen veiliger dan onbeschermd in de zon zitten. Ik herhaal het nog maar eens: regelmatig beschermen tegen de zon kan circa 80% van de gevallen van huidkanker voorkomen. En zelfs een keer verbranden verhoogd de kans op het krijgen van huidkanker aanzienlijk. Toch adviseer ik bewust te kijken naar de ingrediënten van je zonnebrandcrème en te gaan voor zeker! Ik beloof jullie binnenkort een lijst met geschikte producten…

Groeten en fijn weekend,

Jetske

(Dr. Jetske Ultee- onderzoeksarts cosmetische dermatologie)

Lees ook
 
Hulp bij de keuze van je zonnebrandcrème
Acne vermindert door de zon? een mythe!
Werken antioxidanten ook echt in een crème?
To do’ bij verbranding: ”wat ben je rooood!”
Het recept voor een mooie huid