De ene pigmentvlek is de andere niet (en dat maakt nogal wat uit)
In mijn vorige blogs in deze serie blogs over pigment vertelde ik je al wat er in je huid gebeurt onder invloed van zonlicht en waarom je na de zomer ineens vlekjes kunt zien die eerder niet zo opvielen. Maar dan komt natuurlijk de volgende vraag: wat kun je eraan doen? Dan begin ik even bij het begin. We praten vaak over ‘pigmentvlekken’ alsof het één ding is, maar dat is niet zo. Grofweg heb je verschillende vormen. En dat maakt nogal verschil voor de aanpak.
Zonnevlekjes of ouderdomsvlekken
Je hebt de bekende zonne- of ouderdomsvlekken. Dat zijn bijvoorbeeld de vlekken die je op je handen ziet. Ze ontstaan op plekken die door de jaren heen veel zon hebben gehad.
Melasma of zwangerschapsmasker
Dan heb je melasma. Dat ziet er vaak anders uit: wat vager begrensd, soms als een soort snorretje boven de lip of grotere, diffuse verkleuringen in het gezicht. Melasma heeft een hormonale component en komt bijvoorbeeld vaak voor tijdens een zwangerschap. Daarom wordt het ook wel een zwangerschapsmasker genoemd.
Hormonen, licht en pigment
De combinatie van hormonen, zonlicht en pigmentvorming vind ik ontzettend interessant. Er is ook een theorie dat het beschermingsmechanisme van de huid tijdens de vruchtbare levensfase samenhangt met het beschermen van foliumzuur. Dat is juist tijdens een zwangerschap essentieel voor celdeling en de ontwikkeling van het embryo.
Dat verhaal is complex en niet alles is volledig bewezen, maar het laat wel zien hoe slim die samenhang tussen hormonen, licht en pigmentatie kan zijn.
Pigment na puistjes of wondjes
En dan heb je nog pigmentatie die ontstaat na een ontsteking. Bijvoorbeeld na acne of een wondje. We noemen dat ook weleens irritatiepigment. Of met een lastig woord: post-inflammatoire hyperpigmentatie.
Waarom je voorzichtig moet zijn met bepaalde producten
Hoewel de oorzaken verschillen, kun je bij al deze vormen van pigmentatie zeggen dat de huid als het ware extra paraat staat. Ik vergelijk het weleens met een veldslag. Er is iets gebeurd en de soldaatjes staan klaar. De huid staat in de alert-modus en probeert zichzelf te verdedigen.
Daarom is het ook zo belangrijk om voorzichtig te zijn met een huid die gevoelig is voor pigment. Mensen denken bij huidverzorging vaak: als een beetje van een werkzame stof goed is, is méér vast beter. Een hogere concentratie, een sterkere peeling, nog actiever behandelen. Maar dat is echt niet altijd zo. De formulering van een product is ontzettend belangrijk. En iedere huid is anders.
Als je een huid gaat irriteren of overbelasten die al in die waakstand staat met allerlei sterke producten, kun je juist het tegenovergestelde bereiken. Dan kan de irritatie opnieuw pigmentatie uitlokken.
Ook hier kom ik dus weer terug bij ‘balans’. Je wilt de huid helpen, niet nog harder onder druk zetten.
Welke ingrediënten kunnen helpen?
Gelukkig zijn er wel degelijk ingrediënten waarvan we weten dat ze iets kunnen betekenen bij pigmentvlekken.
♦ Een ingrediënt waar de laatste jaren veel aandacht voor is gekomen, is tranexaminezuur. Dat gebruiken we ook in de kliniek en het zit bijvoorbeeld in onze exfoliant extra strong.
♦ Ook azelaïnezuur in mijn Azelaic Acid Serum is een ingrediënt waarvan we weten dat het kan helpen bij pigmentatie.
♦ Daarnaast zijn er ingrediënten als vitamine A, vitamine C en zoethoutwortel. We hebben dus verschillende mogelijkheden om via huidverzorging aan een egalere huid te werken.
Juist een combinatie van ingrediënten die op verschillende manieren werken kan interessant zijn. Het ene ingrediënt kan de aanmaak van pigment remmen, het andere de overdracht van pigment beïnvloeden. Exfoliërende ingrediënten kunnen daarnaast helpen om reeds gevormd pigment in de bovenste huidlagen sneller kwijt te raken.
♦ Maar ook daarbij geldt: bouw deze producten goed op en houd je huid in de gaten.
Je hoeft je badkamer niet vol te zetten met steeds sterkere producten. Hoger gedoseerd is niet automatisch beter. Het doel van huidverzorging is voor mij uiteindelijk dat je de huid zo gezond mogelijk houdt en ondersteunt, zodat zij haar eigen werk goed kan doen.
Soms is skincare niet genoeg
Tegelijkertijd moeten we ook eerlijk zijn over wat huidverzorging wel en niet kan.
Met goede skincare kun je veel bereiken. Je kunt je huidconditie verbeteren, pigmentvlekken helpen vervagen, de huid egaler maken en ervoor zorgen dat zij er gezonder en stralender uitziet. Maar soms heb je een pigmentvlek waar je met alleen smeren niet vanaf komt. En dan vind ik het eigenlijk zonde als mensen jarenlang fortuinen uitgeven aan allerlei dure crèmes, terwijl sommige pigmentvlekken in een kliniek heel goed behandeld kunnen worden.
Ik verbaas me nog steeds over hoe groot het effect van zo’n behandeling kan zijn.
Zelf laat ik bijvoorbeeld na de zomer ook naar mijn huid kijken. Als ik wat uv-vlekjes zie, maak ik een afspraak bij een van mijn huidtherapeuten. Bij bepaalde pigmentvlekken kun je bijvoorbeeld IPL gebruiken. De vlek wordt dan eerst donkerder en valt daarna als het ware weg. Met af en toe een peeling kun je het vervolgens bijhouden.
Ik zou willen dat meer mensen weten hoeveel je daarmee kunt bereiken.
Mensen realiseren zich volgens mij ook niet altijd hoeveel ouder pigmentvlekken je kunnen laten lijken. We focussen ontzettend op rimpels, terwijl een onregelmatige pigmentatie heel bepalend kan zijn voor hoe oud een huid eruitziet.
Laat eerst goed kijken wát voor pigmentvlek je hebt
Er zit wel een belangrijke ‘maar’ aan behandelingen. Niet iedere pigmentvlek moet op dezelfde manier worden behandeld. Bij melasma kun je met de verkeerde behandeling de pigmentatie zelfs erger maken. Daarom moet je echt weten wat je doet.
Soms is een combinatie van huidverzorging en behandelingen nodig. Soms kan medicatie een rol spelen. Tranexaminezuur kan bijvoorbeeld in bepaalde gevallen van melasma ook oraal worden voorgeschreven, maar dat gebeurt uiteraard onder begeleiding van een arts.
Dus heb je pigmentvlekken waar je veel last van hebt, laat er iemand naar kijken die er verstand van heeft. Wij hebben hiervoor dermatoloog dr. Peter Velthuis tot onze beschikking.
Dat geldt trouwens ook voor skincare. Als je zelf niet goed weet wat je huid nodig heeft, vraag advies. Wij kunnen bijvoorbeeld via een videocall naar de huid kijken en helpen bepalen wat verstandig is.
Er is echt ontzettend veel winst te behalen, maar je moet wel weten waarmee je te maken hebt.
En dan moeten we het nog hebben over zichtbaar licht
In de volgende blog wil ik je wat meer vertellen over zichtbaar licht. Want we hebben het tot nu toe vooral over zonlicht gehad. Misschien kun je je nog herinneren dat ik schreef dat ook zichtbaar licht pigmentatie kan beïnvloeden? Ik hoor je denken: maar we moeten toch vaker naar buiten? Ook hier draait het om balans. En wist je dat foundation daarbij een rol kan spelen? Daarover lees je hier meer.
Blogserie pigment
- Deel 1: Bruin worden: wat gebeurt er in je huid?
- Deel 2: Pigmentvlekken na de zomer: het archief van je huid
- Deel 3: De ene pigmentvlek is de andere niet (je leest dit nu)
- Deel 4: Kan foundation pigmentvlekken voorkomen?
- Deel 5: Wat ik mijn kinderen wil meegeven over bruin worden



