Krijg je van zonnebrandcrème puistjes?

Het wordt me heel vaak gevraagd: kun je puistjes krijgen van zonnebrandcrème? En heeft de zon nu wel of geen goede uitwerking op acne? Klachten lijken namelijk vaak minder in de zomer. Hoe zit dat precies?

Zonlicht kan zowel positieve als negatieve effecten hebben op acne. En dat kan per persoon weer verschillen. Bepaalde golflengtes van zonlicht zijn namelijk effectief in het doden van de C. acnes bacterie (voorheen P. acnes) die een belangrijke rol speelt bij de ontstekingen op de huid. Zonlicht onderdrukt daarnaast ook het immuunsysteem. Ook hierdoor kan er een lichte verbetering te zien zijn op de huid: de ontstekingsprocessen worden namelijk iets getemperd. En ten slotte camoufleert een bruin kleurtje natuurlijk heel veel onvolkomenheden zoals de roodheid van puistjes.

Meer nadelen dan voordelen van zon

Toch wegen de nadelen van blootstellingen aan de zon uiteindelijk veel zwaarder. Ultraviolette straling maakt schade aan het DNA van de huidcellen, is verantwoordelijk voor rimpels en ouderdomsvlekken en kan uiteindelijk ook huidkanker veroorzaken. Maar daarnaast zorgt het bruin worden van de huid (wat eigenlijk een beschermingsreactie is) dat het stratum corneum (het buitenste laagje van je opperhuid) dikker wordt. Die extra belasting van de huidcellen zorgt weer voor verstoppingen in de follikels en daarmee voor het ontstaan van puistjes. Er zijn ook aanwijzingen dat zonlicht de talgproductie stimuleert.

Niet zo vreemd dus dat juist in oktober de meeste hulpvragen komen voor acne-problemen. Mensen hebben een hoop zon gezien in de zomer en een paar weken later krijgen ze (weer meer) last van acne.

Zonnebrandcrème en puistjes

Het gebruik van zonnebrandcrème is altijd en bij iedereen belangrijk, maar helemaal bij acne. De meeste behandelingen van acne maken de huid namelijk extra gevoelig voor zonlicht. Denk daarbij aan antibiotica, retinoïden en benzoylperoxide. Goed smeren dus. Maar welke zonnebrandcrème kun je het beste kiezen? Want: kreeg je daar geen extra puistjes van?

Irritatie van follikels

De theorie van cosmetisch dermatologe Zoe Draelos, is dat zonfilters en de ingrediënten die gebruikt worden in combinatie met zonfilters, de follikels kunnen afsluiten en irriteren waardoor je puistjes krijgt. Als je binnen 24-48 uur na het aanbrengen van een zonnebrandcrème pukkeltjes ziet opkomen, dan is er geen sprake van acne maar meer van irritatie van de follikels. De puistjes zijn dan wat kleiner, rood en hebben soms een geel of wit puntje.

Verstopte poriën

Ontstaan puistjes na een wat langere periode en zitten deze ook wat dieper in de huid (vaak ook in combinatie met comedonen), dan zijn het vermoedelijk de zonnefilters of andere stoffen in de crèmes die de poriën verstoppen. Talg en huidschilfers hopen zich op en bacteriën in de verstopte porie kunnen vervolgens een ontsteking veroorzaken. Veel zonfilters en de stoffen die gebruikt worden in combinatie met zonfilters kunnen erg afsluitend zijn en dat kan na een tijdje problemen gaan geven.

Gistpuistjes

Wat ik daarnaast zelf vaak zie is dat er in de zomer een uitbraak ontstaat van Pityrosporum folliculitis ofwel gistpuistjes. De combinatie warmte en afsluitende crèmes zorgt voor een snelle groei van de gist. Hierdoor ontstaan er heel veel kleine soms wat jeukende bultjes. Dit is vaak eenvoudig te behandelen met een gistdodend middel.

Tips bij “zomerpuistjes’

Om een lang verhaal kort te maken; wat exact de oorzaak van jouw “zomerpuistjes’ is, is lastig vast te stellen. Vaak zal het een combinatie van verschillende factoren zijn.

Mijn tips:

> Koop in ieder geval een product met veilige filters die zo min mogelijk kans op irritatie van de huid geven. In deze blog vind je goede zonfilters.
> Let ook op de andere ingrediënten in zonnebrandcrèmes. In mijn huidboek staat een lijstje met stoffen die je beter kunt vermijden als je een acne-gevoelige huid hebt. Coconut en grapeseed oil kom je bijvoorbeeld nog weleens tegen, maar deze ingrediënten kun je beter laten staan als je snel last hebt van puistjes. Vermijd ook producten met een hoge concentratie alcohol.
> Hoe vetter en zwaarder een zonnebrandcrème, hoe groter de kans op problemen. Breng liever een wat lichter product met een wat lagere filter (SPF 30) vaker aan dan kiezen voor een zwaar product met een hoge SPF.
> Probeer een nieuwe zonnebrandcrème eerst een aantal dagen uit op een klein stukje huid voor je oor.
> Vergeet ten slotte niet je huid elke avond na het opbrengen van een zonnebrandcrème heel goed te reinigen, maar wel altijd met een uiterst milde cleanser.

Groetjes, Jetske

Onderzoeksarts cosmetische dermatologie