Is arganolie het nieuwe wondermiddel?

Onderweg kwamen we een aantal vrouwencoöperaties tegen waar arganolie geproduceerd werd. Gezien mijn cosmetische interesse besloten we even te gaan kijken hoe het er in zo’n fabriekje aan toe gaat. Overal op de grond zaten vrouwen noten te pellen, te branden en in een bruine smurrie te roeren. Het zag er heel vriendelijk uit. Aan het eind van de tour kwam je natuurlijk in het winkeltje terecht en hoewel ik me natuurlijk verplicht voelde om wat te kopen, werd ik nou niet heel erg hebberig van de vettig aanvoelende flesjes met de scheef geplakte etiketjes. Groot was dan ook mijn verbazing toen ik de maanden na ons bezoekje aan Marrakech geen glossy open kon slaan of er stond wel wat geschreven over de wonderbaarlijke krachten van arganolie. Tijd dus om in de literatuur te duiken en een en ander op een rijtje te zetten.

 

De productie van Argan olie

Arganolie wordt voornamelijk in Marokko geproduceerd. De olie komt van de noten van de argania spinosa. Toen circa 15 jaar geleden de boom dreigde uit te sterven bedacht de overheid een plan om de arganboom weer in ere te herstellen en er bovendien economisch beter van te worden. Op verschillende plekken in Marokko werden vrouwencoöperaties opgezet om Arganolie te gaan produceren en er werden technieken ontwikkeld om sneller en beter olie te verkrijgen. Grofweg zijn er drie methoden om argan olie te verkrijgen; de eerste is het meeste arbeidsintensief. De noten worden met de hand gepeld en vervolgens gebrand. Er wordt water toegevoegd en uit de noten wordt handmatig olie geperst. Een behoorlijk kostbaar proces want het duurt zo’n 20 uur om 1 liter olie te verkrijgen. Sneller is (schrik niet) om de noten te zoeken in geitenpoep (dan hebben de schilletjes al losgelaten) en ze vervolgens met de hand de persen. De kwaliteit van de olie die op “de geitenpoep-manier” verkregen wordt is niet alleen bacteriologisch gezien inferieur, maar er blijken ook stoffen in te zitten (peroxides) die voor jouw huid niet goed zijn. De kwaliteit van de met de hand gepelde noten is beter maar ook nog sterk afhankelijk van de hygi‘ne van de dame die het bewerkt heeft en van de kwaliteit van het toegevoegde water. Bovendien is de olie die op deze manieren gewonnen wordt circa een half jaar houdbaar.

 

Het merendeel van de commercieel verkrijgbare olie wordt op een heel andere manier gewonnen. De noten die voor de cosmetische arganolie worden gebruikt, worden niet geroosterd en voornamelijk door machines gepeld en geperst. Soms worden er na het verpulveren van de noten stoffen toegevoegd om makkelijker de olie uit het pulp te kunnen halen (enriched argan oil). Helaas maakt dit laatste proces de hoeveelheid werkzame stoffen in het product weer lager. Overigens is zelfs het fabrieksmatige proces om arganolie te produceren time consuming en dat maakt het product relatief kostbaar.

 

Arganolie, wat zit er in?

Van het eten van arganolie is aangetoond dat het de kans op hart- en vaatziekten kan verkleinen. Bewijs dat het geweldige dingen met je huid doet is er veel minder. Toch is smeren met argan olie niet zo’n slecht idee. Zuivere argan olie bevat nogal wat nuttige stoffen als carotenoïden, tocopherol (vitamine E), squaleen en phenolen. In vergelijking met olijfolie bevat argan olie veel tocopherol (vitamine E) en dan met name het gamma tocopherol. Veel is overigens wel een relatief begrip; het komt neer op een concentratie van ongeveer 0.08%. De concentraties squaleen in olijfolie en argan olie ontlopen elkaar niet erg; er zit iets meer squaleen in oliefolie en dit is ongeveer 0.3%. Verder bevat arganolie ongeveer 0,4% carotenoïden. Carotenoïden hebben een antioxidantwerking en kunnen de huid beschermen tegen de schadelijke werking van de zon. Als laatste zorgen de onverzadigde vetten in arganolie ervoor dat de huid soepel blijft en er vocht in de huid vast gehouden worden. De vetsamenstelling lijkt erg op sesam- of pindaolie.

 

Heeft het zin arganolie te smeren?

Ja en nee. De concentraties werkzame stoffen zullen lager zijn dat in een goed cosmetisch product (maar hoger dan in slecht cosmetisch product). Daarbij maakt de afwezigheid van allerlei irriterende stoffen het een heel geschikt product om de huid mee in conditie te houden. Zeker mensen met een gevoelige en wat droge huid kunnen er baat bij hebben. Toch kun je ook allergisch reageren op arganolie; zeker mensen die een noten allergie hebben. Ik zie arganolie vooral als een goede toevoeging. Je kunt het als je huid wat droog is bv gebruiken voor de nacht of nog beter over een goed huidverzorgingsproduct heen. Dit laatste zorgt er voor dat de huid beter vocht vast houdt, de huidbarrière kan herstellen en werkzame stoffen dieper in de huid kunnen dringen. Overigens is arganolie ook heel geschikt om de huid van je lichaam mee in te smeren.

 

Waar moet ik op letten als ik arganolie koop?

Hoewel het aantrekkelijk klinkt om de traditioneel geproduceerde olie te gebruiken, is deze maar zeer kort houdbaar en bovendien weet je niet goed hoe het zit met kwaliteit van een dergelijk product. De handmatig geproduceerde olie is ook behoorlijk donker van kleur. Mechanisch geperst is dus een beter alternatief. Kies bij voorkeur niet voor producten waarbij de olie verkregen is door toevoeging van oplosmiddelen (enriched oil); de concentratie werkzame stoffen in deze producten zal wat lager zijn. Goede arganolie is niet goedkoop; je betaalt er zeker rond de 25 euro voor. Is het wel goedkoop dan is de kans heel groot dat het ‘aangelengd’ is met goedkope oliën. Dat komt helaas regelmatig voor. Zoek dus als je het wil gaan gebruiken naar 100% argan oil!

 

Een laatste tip: wil je niet bekend komen te staan als degene die zo stinkt naar hazelnoten; koop dan olie van koude persing. Bij de dieetvariant zijn de noten gebrand en dat ruik je!

Groeten Jetske

(Dr. Jetske Ultee- onderzoeksarts cosmetische dermatologie)

Lees ook de blogs:
– puur goud
– werken antioxidanten ook echt in een crème?
– vitamine C
– afslankcrèmes
– natuurlijke cosmetica. Veilig of niet?
– de werkzaamheid van een crème