Hoe goed is een koude douche?
Elke dag even koud douchen is gezond en leidt tot minder ziekteverzuim, bleek vorige week uit onderzoek van het AMC. Eerder bleek al eens dat zo’n dagelijkse koele start gunstig kan werken bij depressiviteit. Maar wat doet een plens koud water eigenlijk met de huid? Word je er weer strak en stralend van?
Lekker fris nieuws
Terwijl we een paar tropische nazomerdagen beleefden, was het wel een lekker fris berichtje vorige week in de media. Uit onderzoek van het Academisch Medisch Centrum in Amsterdam onder gezonde deelnemers bleek dat een dagelijkse korte koude douche een gezonde uitwerking heeft; het zorgt namelijk voor minder ziekteverzuim. Het was overigens niet zo dat er ineens minder mensen ziek werden, maar ziekte verliep minder ernstig en langdurig bij de groep ‘coole bikkels’. Kennelijk heeft koud douchen een positief effect op het afweersysteem. Hoe dat biologisch precies werkt, moet nog verder worden onderzocht. De onderzoekers willen in een vervolgstudie kijken of het effect meetbaar is in de hersenactiviteit.
Koud water en het brein
Dat koud water ‘iets met de hersenen doet’, is overigens vaker bestudeerd, bijvoorbeeld bij depressiviteit. In een studie met weliswaar een kleine groep deelnemers met depressieve klachten (geen ernstige depressies) bleek een dagelijkse frisse start in de badkamer bijvoorbeeld voor een verbetering te kunnen zorgen van de gemoedstoestand. Koud water, zo luidde de onderzoekshypothese, activeert het zogenaamde sympathische zenuwstelsel en zorgt voor een toename van onder meer noradrenaline in het bloed, evenals voor een verhoogde afgifte van noradrenaline in het brein. Dit hormoon is onder meer betrokken bij het regelen van gevoelens als somberheid en depressiviteit. Dankzij alle receptoren op de huid zorgt een plens koud water ineens voor een flinke dosis prikkels naar de hersenen, waardoor een antidepressief effect kan worden bereikt. Stresshormonen als noradrenaline worden overigens ook weer snel afgebroken. Zo’n koude douche is dus vooral een oppepper.
Maar wat doet koud water met de huid?
Over de invloed van (afwisselend) koud douchen op de huid en huidklachten is ook al veel geschreven – en beweerd. Zo zou koud water ervoor kunnen zorgen dat de poriën kleiner worden en blijven. Ook wisselbaden, ook wel hydrotherapieën genoemd, worden vaak aangeprezen om de huid te verbeteren. Door afwisselend lauw en warm te douchen zou de doorbloeding van de huid verbeteren. De huid zou er strakker en steviger door worden, en klachten als cellulitis zouden zo minder kansen krijgen.
Daar denk ik toch echt anders over.
Vermijd wisselbaden voor je gezicht
Om met de deur in huis te vallen: eigenlijk raad ik sterke temperatuurverschillen altijd af. Vooral bij mensen met een gevoelige huid, en dan met name bij rosaceaklachten – en dat gaat toch al gauw om twintig procent van de vrouwen. Het afwisselend koud en warm baden komt de huidbarrière namelijk helemaal niet ten goede. Ik adviseer daarom altijd om te douchen op een temperatuur die de lichaamstemperatuur benadert; niet heter, ook niet stukken kouder. Natuurlijk is een frisse duik soms best even verkwikkend. Maar probeer je huid van je gezicht daarbij zoveel mogelijk te ontzien.
Kleine poriën door koude?
Poriën worden niet zomaar kleiner door koude. De grootte van deze openingen in de huid naar de daaronder gelegen talg- en zweetkliertjes is grotendeels genetisch bepaald. Maar poriën kunnen (blijvend) vergroot of opgerekt zijn door bijvoorbeeld langdurige verstoppingen zoals bij acneklachten. De huidopeningen bevatten echter geen spiertjes; poriën kunnen dus niet zomaar door bijvoorbeeld temperatuur van grootte veranderen. Voor warmte geldt dus omgekeerd hetzelfde; dit vergroot niet zomaar je poriën. Wel is het zo dat koude en warmte ervoor kunnen zorgen dat de talg- en zweetkliertjes minder of meer gaan werken. Verder blijkt uit onderzoek dat warm water de doorlaatbaarheid van de huid doet toenemen, waardoor huidverzorgingsproducten gemakkelijker worden opgenomen. Ik ben echter geen voorstander van te warm water in je gezicht. Het kan de huid sterk uitdrogen.
Koude douche spoelt cellulitis niet weg
En wat de cellulitis op billen en benen betreft? Reken niet teveel op wonderen van sauna’s, thermen en – ook vaak gehoord – massages. Cellulitis ontstaat door een combinatie van factoren: een dunnere diepe huidlaag, een onregelmatiger structuur van de bindweefselschotjes en een toename van lokaal onderhuids vet. Om het bij de metafoor van de sinaasappel te houden; cellulitis is als een zachte sinaasappel die door een netje met hier en daar wat te grote gaatjes drukt. Om vet te verbranden en bindweefsel te versterken is, helaas, meer nodig dan het wat harder laten werken van de bloedvaatjes met wisselbaden.
Groetjes, Jetske
Onderzoeksarts cosmetische dermatologie
Lees ook:
– Hulp bij de keuze van je huidverzorging