Hydrochinon bij pigmentvlekken

Gelukkig weten we tegenwoordig wel beter. En dankzij vele onderzoeken snappen we ook hoe pigmentvlekken ontstaan en hoe we ze kunnen behandelen. Ik heb al eerder op mijn blog beschreven dat pigmentvlekken ons (misschien nog wel meer dan rimpels) ouder laten lijken (zie hier een illustratie). Het is dan ook de meestvoorkomende reden tot bezoek aan een cosmetisch dermatoloog (zo’n 20%!).

Veel cosmetische producten beloven de vlekken te kunnen weghalen. Laat je niet gek maken: de meeste werken niet. Pigmentatie is een complex huid probleem, dat je niet zo maar even kunt wegsmeren. Het meest gangbare en en best geteste middel tegen pigmentvlekken is hydrochinon (hydroquinone). In de natuur komt het voor in veel planten, maar ook in koffie, thee, bier en wijn.

Hoe werkt hydrochinon?

Hydrochinon ‘depigmenteert’ de huid als het ware doordat minder pigment wordt aangemaakt. Dit gebeurt door het afremmen van de omzetting van tyrosine naar melanine Een technisch verhaal; ik zal het kort proberen uit te leggen.
Pigment of melanine is een bruine kleurstof die door de huid wordt aanmaakt onder invloed van licht. Dit melanine zorgt er ook voor dat de huid haar bruine kleur krijgt. Als melanine gelijkmatig geproduceerd wordt, krijg je een egaal bruine kleur. Wordt dit proces verstoord door bijvoorbeeld hormonen, wondjes of acne, dan ontstaan er pigmentvlekken.
Hydroquinone onderdrukt uiteindelijk de productie van melanine. De huid krijgt dus niet de kans om een bruine kleur aan te maken en plaatsen waar het proces verstoord is te benadrukken. Het middels bleekt de huid dus niet, maar voorkomt het ontstaan van pigmentvlekken (Zoe Draelos, Cosmeceuticals).

Gebruik hydrochinon met beleid

1. Bescherm je altijd tegen de zon. Anders is het dweilen met de kraan open. De zon ‘stimuleert’ de aanmaak van melanine, terwijl hydrochinon het juist tegen gaat.
2. Bouw het gebruik rustig op. Begin met eens in de drie dagen. Gaat dit goed? Ga dan naar om de dag en uiteindelijk elke dag. Let erop dat het je huid niet irriteert en als dit wel zo is doe dan een stapje terug.
3. Breng het bij voorkeur ’s avonds aan.
4. Verwacht niet direct resultaat. Hier gaan zeker enkele weken overheen. Gebruik hydrochinon ook niet onbeperkt maar stop in ieder geval na zes maanden.
5. In Nederland is de toepassing van hydrochinon in de vrije verkoop verboden, in tegenstelling tot in Amerika (RIVM). Je kunt het wel op recept verkrijgen, via een huisarts of dermatoloog. Houdt de voorgeschreven concentratie aan. In Nederland zal dit tussen de 2% en 4% liggen.

Bijwerkingen…

Er doen veel spookverhalen de ronde over dit ingrediënt. Het klopt wel dat het ingrediënt de huid wat kan uitdrogen en irriteren. Zeker in het begin. Maar als je voorzichtig opbouwt en er een goede hydraterende crème bij gebruikt valt de irritatie in de praktijk wel mee.

In zeer zeldzame gevallen kan gebruik van hydrochinon leiden tot ochronosis – het donkerder en zelfs zwart worden van plekjes op de huid, iets wat moeilijk terug te draaien is. Dit is echter alleen gezien bij mensen die grote hoeveelheden sterk geconcentreerde hydrochinon gebruikten en/of daar jarenlang mee doorgingen. Verder bleek uit onderzoek op ratten dat de stof in hoge doses mogelijk kankerverwekkend is – iets wat in andere onderzoeken weer is weerlegd (abstract). Er is zelfs een onderzoek waarin wordt beschreven dat hydrochinon mogelijk beschermt tegen het ontstaan van kanker (abstract).

Al met al wordt het al tientallen jaren gebruikt en voorgeschreven door vooraanstaande dermatologen over de hele wereld en is er heel veel onderzoek naar gedaan. Dat het werkt is geen punt van discussie meer en mits met beleid gebruikt is het een ingredi‘nt dat ik zeker aan zou raden voor de behandeling van pigmentvlekken.

Groeten Jetske

(Dr. Jetske Ultee- onderzoeksarts cosmetische dermatologie)

Lees hier een onderzoek over hydroquinone versus ascorbic acid bij melasma.
Lees meer over de drie meest voorkomende soorten pigment. 
En bekijk hier wat de zon (en pigmentvlekken)  met de huid kan doen.