Zijn zonnebrandcrèmes schadelijk voor het koraal?

Er is de laatste tijd ophef over zonnebrandcrèmes. Verschillende landen zoals Hawaïi en Bonaire hebben namelijk een verbod aangekondigd op het gebruik van zonnebrandproducten die het koraal zouden beschadigen, en nu wil iedereen natuurlijk weten welke crèmes dan nog wel koraalvriendelijk zijn. Volgens mij is het goed om hier wat meer over te vertellen. Want ik zou het erg vinden als we nu ineens met zijn allen besluiten om maar gewoon liever niets meer te smeren en onbeschermd in de zon gaan liggen.  

Oxybenzone en nog een paar schadelijke zonnefilters mogen niet meer

Hawaïi was het eerste land dat vorig jaar een wet aannam om het gebruik van bepaalde zonnebrandproducten te verbieden. Bonaire volgde een paar weken later. Het verbod zal in 2021 ingaan. Op het paradijsje Palau in Oceanië is het vanaf volgend jaar al verboden je in te smeren met bepaalde producten. Het is overigens een misverstand dat straks alle zonnebrandcrèmes daar verboden zijn. Het gaat om producten met onder meer de zonnefilters Oxybenzone, Octocrylene en Octinoxate. Van deze stoffen, die vooral in Amerikaanse zonnebrandproducten nog worden gebruikt, is in verschillende studies aangetoond dat ze het koraal zouden kunnen stukmaken.

Ik zou deze filters sowieso vermijden, maar om heel andere redenen

Ik zeg trouwens al jaren dat we deze filters beter kunnen vermijden, maar dan vooral om heel andere redenen. Van deze stoffen weten we namelijk ondertussen dat ze in het lichaam kunnen worden opgenomen. Ook zijn er aanwijzingen dat deze zonnefilters hormoonverstorend zouden kunnen werken. En dan geven ze ook nog eens meer kans op huidirritatie en ze blijven minder lang goed. Gelukkig hebben we in Europa andere zonnefilters. Amerika loopt op dit gebied wat achter, en dat komt doordat zonnebrandproducten daar onder de geneesmiddelenwet vallen. En dat betekent dat het registreren van nieuwe filters een kostbaar en eindeloos traject is dat via de FDA loopt, waardoor het land dus achterloopt met de filters die gebruikt en geadviseerd worden.
Als ik kan kiezen, dan heb ik nog wel zo mijn voorkeuren qua zonnebrandcrèmes. Ik vertel je verderop iets meer over zonnefilters die je beter wel en niet kunt gebruiken.

Eigenlijk is er nog veel onduidelijk over zonnefilters en het koraal

Maar even terug naar het effect van zonnebrandcrèmes op het koraal. Er is nog veel dat we niet weten. Want bij de studies die er nu voor hebben gezorgd dat bovenstaande zonnefilters in de ban zijn gedaan, kun je ook nog wel wat kanttekeningen plaatsen. Deze onderzoeken zijn namelijk uitgevoerd in het laboratorium op koraalmonsters. Als je de conclusies bekijkt, dan lijkt het dat zonnefilters al bij extreem kleine hoeveelheden schade kunnen toebrengen. Maar als je beter kijkt, dan moet je toch nog heel wat zonnebrandcrème gebruiken om die ‘kleine concentraties’ onder normale omstandigheden te bereiken. Er is daarom best veel discussie onder wetenschappers of je dit soort resultaten zo gemakkelijk kunt vertalen naar de praktijk.
Het is een feit dat koraalriffen wereldwijd worden bedreigd. En we weten dat klimaatverandering en vervuiling daar een grote rol in spelen. Maar wat nu het aandeel is van ingrediënten in zonnebrandcrèmes is moeilijk te zeggen.

Helpt het verbod om het koraal te redden?

Ik vind het overigens heel goed dat er nu zo kritisch wordt gekeken naar ingrediënten in cosmetica (en in zonnebrandcrèmes) en naar wat het effect daarvan is op onze gezondheid en het milieu. Ik ben daar altijd al een groot voorstander van geweest. Ik hoop ook echt dat de vragen die we er nu over hebben, zullen worden beantwoord in goede studies. Maar ik denk tegelijkertijd dat we wel het grotere plaatje voor ogen moeten houden. Ik vraag me oprecht af of een verbod op bepaalde zonnebrandcrèmes nu het eerste antwoord is om ons koraal te redden. Misschien helpt het een heel klein beetje, en ja alle beetjes helpen, maar er zijn nog een heleboel andere belangrijke stappen te nemen (klimaatverandering, opwarming, onze landbouw). Er gaat ook veel koraal verloren op plekken waar geen toeristen komen. En dat is al decennia het geval.

Welke producten kun je dan wel gebruiken?

In Nederland kennen we geen verbod op zonnebrandproducten. Toch zou ik zeggen: vermijd in ieder geval de toch al omstreden Oxybenzone, Octocrylene en Oxtinoxate, om de redenen die ik je hierboven vertelde. En ik heb eigenlijk nog wel een handjevol filters die je wat mij betreft beter kunt laten staan (hier vind je mijn lijst goede en slechte zonnefilters). Maar ik heb ook een overzicht van producten die ik wel vertrouw.

100 % biologisch verantwoorde zonnebrandcrèmes bestaan niet

Er wordt me vaak gevraagd naar zogenaamde groene producten die in omloop zijn. Laat je niet zomaar misleiden door termen als ‘koraalvriendelijk’, ’milieuvriendelijk’ of ‘duurzaam’ op zonnebrandcrèmes. Deze claims zijn allemaal niet beschermd, dus iedereen kan dit op zijn verpakking zetten. Ik heb zelfs een ‘reef safe’ en ‘non toxic to sealife’ zonnebrandcrème op Amazon gevonden ’ waarin doodleuk Oxybenzone zit!

 

Bedenk verder dat ‘biologisch verantwoorde’ zonnebrandcrèmes niet bestaan. Dat geldt ook voor filters als zinkoxide of titaniumdioxide, die overal op internet als veilig worden bestempeld. Toch gek dat je bijvoorbeeld nergens leest dat bijvoorbeeld ook van zinkoxide en titaniumdioxide is aangetoond dat het misschien wel voor schade aan het koraal zou kunnen zorgen… ?

Ik wil hiermee alleen maar zeggen dat het gewoon nog niet zo makkelijk is allemaal… En er is denk ik niet echt één optie aan te wijzen zonder nadelen.

Waarover echter geen enkel misverstand bestaat, is het risico van uv-straling op de huid. Dus ik hoop maar dat mensen zich goed zullen blijven beschermen tegen de zon. De meest groene optie voor op het strand is om uv-werende kleding te dragen; dan hoef je ook minder zonnebrandcrème te smeren.

 

Groetjes, Jetske

Onderzoeksarts cosmetische dermatologie

Gerelateerde Berichten

20 Reacties

↓Klik om reacties te tonen
↓Klik om te verbergen
  • Peter juni 3, 2019 (17:58)

    Hoi Jetske,
    Ik zou graag jouw suncover gebruiken, maar die is best wel glimmend en vrij dun wat het aanbrengen van de aanbevolen hoeveelheid lastig maakt (gezicht+nek is ongeveer 685cm2 toch?), hij rult ook iets. De Suncare is best wel wittig. Alternatieven die wel mat en niet uitdrogend/wit zijn kan ik ook niet echt vinden, heb al ontzettend veel geprobeerd: http://tiny.cc/e3nq7y
    Is het mogelijk om een verbeterde versie van jouw zonnebrandcreme’s te maken?

    • author-avatar
      dr. Jetske Ultee juni 11, 2019 (10:08)

      Wow wat heb je er inderdaad al veel gebruikt. Volgens mij wist je het al, ik ben inderdaad bezig met het verbeteren. Maar dit kost echt veel tijd en ik kan helaas nog niks zeggen over wanneer dit klaar zal zijn.

  • Nadine juni 5, 2019 (11:36)

    Hoi Jetske,

    Graag zou ik willen weten welke parfums jij gebruikt om lekker te ruiken? Ik ben er erg benieuwd naar!

    Alvast bedankt.

    Met vriendelijke groet,

    Nadine van Vugt

    • author-avatar
      dr. Jetske Ultee juni 6, 2019 (07:53)

      Hoi Nadine,
      Ik gebruik Bal D’Afrique van Byredo. Ik spray deze altijd in mijn haren of mijn kleding 😉

      • nadine juni 6, 2019 (07:58)

        Hoi Jetkse,

        Dank je wel voor de snelle reactie! Ik heb deze parfum zelf ook, ruikt inderdaad heerlijk! Zijn er nog anderen die je aanraadt?

        Groetjes, Nadine

        • author-avatar
          dr. Jetske Ultee juni 12, 2019 (05:20)

          Moonlight in Heaven by Kilian vind ik ook een lekker geurtje 🙂

  • Jeroen juni 5, 2019 (18:43)

    Ha Jetske,

    Klopt het dat jij o.a verpulverd koraal in je bronzer hebt verwerkt? Waarom is dat, en hoe zit dat m.b.t het ecosysteem? Gebruik je bv gekweekte vormen van koraal, parel, e.a.? Zijn het synthetische vormen (bestaat er zoiets? De meeste uncover producten waren vegan, maar de aanwezigheid van schelpdier producten maakt het voor mij wat ambigu). Kortom: draagt jouw bronzer eigenlijk ook bij aan mogeijke eco-schade, of ligt het genuanceerder?

    • author-avatar
      dr. Jetske Ultee juni 11, 2019 (09:11)

      Beste Jeroen,

      Je hebt gelijk, toen we de Powder en Bronzer gingen samenstellen hebben we gekozen voor een samenstelling waarin (heel weinig) koraal is verwerkt. Het proces van natuurlijke erosie, veroorzaakt door de bewegingen van de oceaan, leidt tot koraaldeeltjes van wisselende grootte, die verspreid in de lagunes liggen en soms in de weg van de bewoners van de lagunes. Dat koraal wordt in diverse toepassingen gebruikt, waaronder onze Powder en Bronzer. Eco-schade hebben we daarmee volgens onze leverancier niet veroorzaakt, vergelijk het met het opruimen van omgevallen bomen na een storm.
      Dat was toen. Inmiddels zijn we ook hiermee verder en hebben we de nieuwe Powder en Bronzer verbeterd, door niet meer gebruik te maken van dierlijke ingrediënten, zodat ook de hele make-up lijn vegan zal worden.

      • Jeroen juni 14, 2019 (12:46)

        Ha Jetske,

        Bedankt voor het gedetailleerde antwoord. Vind het heel fijn om te horen dat er destijds is gekozen voor een zo min mogelijk belastende methode, en natuurlijk helemaal super dat jullie gaan herformuleren! Super initiatief!

  • Janneke juni 8, 2019 (17:39)

    Hoi Jetske!

    Interessante blog weer 🙂
    Ik heb een vraag over de Zarqa magnesium dagcrème pro-age. Volgens de verpakking geeft deze UVA/B bescherming.
    Dit zou komen door het ingrediënt BIOSACCHARIDE GUM-4 (Pollustop) in combinatie met 1,2-HEXANEDIOL. Verder kan ik geen zonnefilters in de samenstelling ontdekken.
    Volgens Zarqa is de spf ongeveer gelijk aan 20. Ik heb mijn twijfels, als ik die 2 stoffen google lijken het geen echte filters te zijn. Daarbij staan ze ook nog eens best laag in de lijst.
    Wellicht weet jij in hoeverre het klopt wat Zarqa beweert? Bij voorbaat hartelijk dank!
    Dit is de volledige ingrediëntenlijst:
    OMSCHRIJVINGINGREDIËNTENACTIEVE INGREDIËNTEN
    AQUA, ORBIGNYA OLEIFERA SEED OIL, COCO-CAPRYLATE, GLYCERYL STEARATE, MACADAMIA INTEGRIFOLIA SEED OIL, MARIS AQUA, SIMMONDSIA CHINENSIS SEED OIL, PENTAERYTHRITYL TETRACAPRYLATE/TETRACAPRATE, CETYL PALMITATE, BUTYROSPERMUM PARKII BUTTER, HYDROGENATED ETHYLHEXYL OLIVATE, MICROCRYSTALLINE CELLULOSE, PROPANEDIOL, SODIUM STEAROYL LACTYLATE, CETEARYL ALCOHOL, SILICA, MARIS SAL, MAGNESIUM PCA, INULIN, LAURYL PCA, BEHENYL PCA, GLYCERIN, STEARIC ACID, LEVULINIC ACID, CELLULOSE GUM, XANTHAN GUM, SODIUM ANISATE, INULIN LAURYL CARBAMATE, HYDROGENATED OLIVE OIL UNSAPONIFIABLES, ETHYLHEXYLGLYCERIN, CETEARYL GLUCOSIDE, MALTOSE, SODIUM LEVULINATE, PONGAMIA GLABRA SEED OIL, FRUCTOSE, CAPRYLHYDROXAMIC ACID, LACTIC ACID, 1,2-HEXANEDIOL, SODIUM HYDROXIDE, CAMELLIA SINENSIS LEAF EXTRACT, SODIUM HYALURONATE, AGAVE TEQUILANA LEAF EXTRACT, BIOSACCHARIDE GUM-4, SCHIZOPHYLLAN, SQUALANE, DUNALIELLA SALINA EXTRACT

    Vriendelijke groet,
    Janneke

    • author-avatar
      dr. Jetske Ultee juni 11, 2019 (10:43)

      Bedankt voor je berichtje! Nou, ik heb ook mijn twijfels… Ze hebben het zeker niet officieel laten testen? Anders hadden ze wel SPF 20 op de verpakking gezet lijkt mij?

      • Janneke juni 12, 2019 (05:29)

        Klopt, daarop staat de hoogte van de UV bescherming niet vermeld.
        Wat de klantenservice mij mailde is het volgende:
        ‘Wij vermelden geen officiële SPF zonbeschermingsfactor omdat wij meer doen dan beschermen tegen UVB stralen
        die zorgen voor het verbranden van de huid. Wij beschermen juist ook tegen UVA straling die zorgt voor vroegtijdige huidveroudering en huidkanker. De bescherming van de magnesium pro-age is te vergelijken met SPF 20.
        Wij adviseren mensen die echt in de zon gaan zitten of fietsen, om een goede zonnebrand crème met regelmaat te
        smeren.’

        Beetje vaag wat mij betreft 😉
        En jij kent dat Pollustop dus niet als een innovatieve nieuwe filter?

        Groetjes,
        Janneke

        • author-avatar
          dr. Jetske Ultee juni 12, 2019 (06:08)

          Dat is inderdaad erg vaag. Er zijn gewoon goede testen om de uv-A en uv-B bescherming te testen hoor..! Pollustop gaat vooral om de luchtvervuiling, dus antioxidanten…

  • Diana Slijkerman juni 11, 2019 (11:11)

    Dag Jetske,

    Met interesse heb ik de blog over zonnebrand en koraal gelezen. Temeer omdat ik de afgelopen drie jaar milieu-onderzoek doe op dit onderwerp. Naast werk in t veld (Bonaire), doen we binnen Wageningen UR fundamenteel onderzoek om juist ook inzicht te krijgen in hoe groot de potentiele schade van UV filters is in vergelijking met bv de effecten van klimaatverandering.
    Ook hebben we een vergelijk gemaakt van een aantal type producten (met en zonder “eco” claim) en een beschrijving gegeven van mogelijk effecten van verschillende filters, waaronder Tinosorb, Mexoryl, Uvinul, en Ensulizole.
    Een belangrijk uitgangspunt is dat effecten afhankelijk zijn van het nivo waaraan dieren, planten en ook koraal wordt blootgesteld, maar ook hoe lang en in welke levensfase zij zich bevinden. In het lab is deze observatie inderdaad niet natuurgetrouw. Vandaar dat er met bepaalde methoden het risico op effecten in het veld kan worden afgeleid. Dat geeft een vertaling van wat we in het lab zien, en mogelijk in het veld kunnen verwachten. Vandaar ook dat er op verschillende plekken op de wereld vanuit een voorzorgsprincipe gehandeld wordt en een aantal filters in de ban gaan.
    Ik weet niet of je kennis hebt genomen van mijn werk, en daarom wat verwijzingen:
    http://edepot.wur.nl/446117
    https://library.wur.nl/WebQuery/wurpubs/fulltext/457209
    https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0025326X18305423

    Als er nog vragen zijn, dan kun je altijd contact opnemen.

    hartelijke groet, Diana Slijkerman

    • author-avatar
      dr. Jetske Ultee juni 12, 2019 (11:45)

      Hoi Diana,
      Bedankt voor je reactie en je links. Super interessant! Ik was eigenlijk al op zoek naar iemand als jij. Vind je het goed als ik je even mail? Heb nog wel wat vragen en misschien kunnen we wel wat voor elkaar betekenen 🙂 Groetjes!

      • Diana Slijkerman juni 13, 2019 (17:04)

        Hoi Jetkse
        Dat is prima!
        Ik zie je mail wel verschijnen.
        Hartelijke groet, Diana

  • Katrien juni 11, 2019 (22:03)

    Hoi Jetske,

    Misschien een aparte vraag, maar door het vele nieuws over de uv-straling van de zon, waartegen je je moet beschermen, vraag ik mij af hoe het met lampen binnenshuis zit. Geven zij ook een schadelijke hoeveelheid uv- of infraroodstraling af?
    En dan heb ik het niet over de echte uv-lampen, maar eerder over de ‘gewone’ verlichting, zoals bv. halogeenverlichting, tl- verlichting,…
    Zijn er types verlichting die je voor je huid beter zou vermijden?

    Groetjes,
    Katrien

    • author-avatar
      dr. Jetske Ultee juni 12, 2019 (05:30)

      Bedankt voor je vraag! Ik durf niet te zeggen hoe schadelijk dat soort licht tegenover zonlicht is… We weten wel uit onderzoek dat dat niet te maken heeft met het ontstaan van huidkanker. Dus misschien goed om je daar niet al te veel zorgen over gaan maken…?

  • Katrien juni 14, 2019 (22:03)

    Dank je voor je supersnelle antwoord! Wat fijn 🙂
    Ik vroeg het i.v.m. een naderende verhuis. Als het ene type verlichting beter zou zijn voor de huid dan het andere (bv. led beter dan halogeen of net omgekeerd), leek me dat erg handig om te weten nu alles nog ingericht moet worden.
    Maar als ik het goed begrijp is dat dus niet het geval?

    Groetjes,
    Katrien

    • author-avatar
      dr. Jetske Ultee juni 18, 2019 (07:04)

      Ah ik snap het! Ik durf er nu niet zo advies in te geven nee… Succes met de verhuizing straks!