Mijn favoriete zelfbruiners

Zoals jullie weten is bruin worden in de zon of onder de zonnebank voor mij een no go. Sinds ik weet wat er gebeurt met je collageen, elastine en DNA, geniet ik alleen nog ingesmeerd van de zon. Toch krijg ik vaak te horen ‘Wat ben je bruin, kom je net terug van vakantie?’ Nu houd ik erg van reizen, dus de kans dat ik net terugkom uit het buitenland is groot. Maar dat kleurtje komt dan niet van de zon, maar van een zelfbruiner. Mensen zijn altijd verbaasd als ik dat vertel. Werd je van zelfbruiners niet oranje (gestreept)? Dat was lang geleden inderdaad zo. Er is gelukkig veel veranderd in zelfbruinland. Maar enige oefening is vereist voor een mooi kleurtje. En wat handige tips …

 

Eerst even wat meer over de zelfbruiner

Hoe werkt nu een zelfbruiner? De stof die in een zelfbruiner je huid dat bruine kleurtje geeft, is bijna altijd DHA. Dit is een suiker die (je kunt het zelfs eten) kan reageren met de eiwitten in je dode huidcellen. Tijdens die reactie worden er melanoïdines gevormd, en die zijn bruin. Hetzelfde gebeurt trouwens bij het bruinbakken van je biefstukje of het roosteren van je boterham.
 
De ‘eindkleur’ wordt bepaald door de concentratie DHA; hoe meer er in het product zit, hoe donkerder het resultaat. Je kunt als producent overigens niet kiezen voor DHA met een bepaalde kleurtoon; onder meer je huidskleur, de verdeling van de dode huidschilfers en de zuurgraad van je huid bepalen de uiteindelijke kleur van de bruining. Tegenwoordig wordt er ook wel erythrulose gebruikt, daarover straks meer.

 

Welk product voor mijn huid en hoe ga je te werk?

Mijn belangrijkste tip als je begint met zelfbruinen is exfoliëren. Bijvoorbeeld met een scrubhandschoen met olie. Doe dit niet pas vlak van tevoren, maar begin twee tot drie dagen voordat je zelfbruiner op je huid wilt aanbrengen. Zo voorkom je strepen en vlekken. Op sommige plekken van je lichaam heb je meer dode huidcellen, waardoor je huid daar sterker zou kunnen kleuren. Vooral je knieën en ellebogen kunnen daardoor snel bruin worden, zorg er dus voor dat je die een paar dagen van tevoren heel goed insmeert met een vettige crème, een laagje vaseline of olie. Scheren doe je liever niet vlak van tevoren. Op de plekken waar de haartjes hebben gezeten, krijg je dan namelijk allemaal kleine donkere puntjes.

 

Een donkere of lichte huid

Als je huid wat donkerder is, loop je bij zelfbruinen minder risico op vlekken en oranjeverkleuring. Maar hoe lichter je huid, hoe zorgvuldiger je moet zijn. Bij een heel bleke huid of bij eerdere slechte ervaringen, adviseer ik je te beginnen met een lage concentratie DHA (1-3%). Kies een zelfbruiner waarop staat dat hij geschikt is voor de lichte huid of voor een product dat geleidelijk een kleurtje geeft. Voor jouw huid zijn foams dan minder geschikt; kies liever voor een crème of een gel. Dan heb je langer de tijd voordat die intrekt. Gebruik bij voorkeur een handschoen zodat je handen en nagels niet verkleuren en je het product heel erg gelijkmatig over je huid kan verdelen. Sprays kun je beter niet gebruiken: in deze blog lees je hoe dat zit.

 

Langzaam opbouwen

Om een mooie overgang te hebben naar de handen, voeten en de nek gebruik ik zelf een zelfbruiner die een tintje lichter is, meng ik wat zelfbruiner met mijn moisturizer of gebruik ik er eentje die je langzaam moet opbouwen. Met een dikke kwast kan je het product vervolgens heel gelijkmatig verdelen. Als je nog weinig ervaring hebt met het gebruik van een zelfbruiner, adviseer ik je ook om niet te gaan slapen met het product op en het niet langer dan vijf à zes uur te laten zitten en het vervolgens af te spoelen met water. Heb je echt een heel lichte huid of ben je ondanks mijn tips nog bang oranje door het leven te moeten, koop dan eens een product met alleen erythrulose.

Je hebt dan wel even geduld nodig, want het duurt zo’n twee dagen voordat je een kleurtje gaat zien, maar er is minder kans op vlekken en de kleur is ook wat minder oranje. Om je kleurtje zo lang mogelijk mooi te houden, is het heel belangrijk om je huid goed te hydrateren, ik zet daarom mijn lichaam elke dag goed in het vet. Ik gebruik hiervoor meestal een goede olie en op de wat drogere plekken breng ik daaroverheen een laagje van mijn Repair Cream aan.

 

Met of zonder kleurstoffen

Heb je een wat donkere huid, dan zijn foams fijn. Deze trekken snel in met als voordeel dat je ook snel je kleren weer kan aantrekken. Heb je een wat donkerdere huid en ben je ervaren, dan kan je ook prima kiezen voor een kleurloze zelfbruiner. Heb je een lichte huid of ben je nog niet zo ervaren, kies dan altijd voor een product waarin kleurstoffen zitten. Dan zie je goed of je het product egaal over je huid verdeeld hebt. Het kleurtje was je er na circa zes tot acht uur weer af. Vervelend is trouwens wel dat je flink afgeeft op kleding en beddengoed. Maar dit gaat er gelukkig vrij gemakkelijk uit in de was.

Als je huid toch niet goed kleurt

Soms werken producten niet zoals je had gehoopt. Zelfbruiners zijn dan ook lastige producten om te maken. De stof die je huid een kleurtje geeft, is heel instabiel en kan slecht tegen warmte en een hoge pH. Aan sommige formuleringen zijn ook stoffen toegevoegd die het DHA snel inactiever maken (zoals carbomeren, proteïnen, collageen en ureum). Bovendien kunnen zelfbruiners eenvoudig bacteriële haarden worden.
 
Gebruik een zelfbruiner om deze redenen dan ook nooit langer dan zes maanden na opening. Bewaar je product bij voorkeur op een koel plekje en kies een verpakking die geen licht doorlaat. Ruik voor gebruik ook altijd even goed aan het product. Ruikt het zuur, dan kan je het beter niet op je huid smeren.

 

Het ligt overigens niet altijd aan het product wanneer je niet mooi kleurt. Is je huid erg alkalisch, heb je je net gewassen met een ouderwetse zeep of zitten er nog zeepresten op je huid, dan zal een zelfbruiner minder goed werken. Ook als er nog restjes olie of bodylotion op je huid zitten kan een product minder goed zijn werk doen. De combinatie met zuren als glycolzuur of minerale zonfilters is ook niet erg gelukkig. Mijn advies is zoals hierboven al gezegd: de dag(en) voordat je je huid wilt bruinen, exfolieer je met een scrubhandschoen met olie en vet je je huid goed in. Op de dag dat je wilt bruinen, spoel je je huid alleen af met water en laat je je huid eerst heel goed drogen voordat je de zelfbruiner aanbrengt.

 

Welk product kies je?

Veel zelfbruiners zijn zwaar geparfumeerd om zo de onaangename en kenmerkende geur van deze producten te verbloemen. Ook zijn er vaak stoffen toegevoegd die de werkzame stof DHA wat dieper in de huid brengen, zoals alcohol. Maar omdat het alternatief, bruin door de zon toch echt veel slechter is voor je huid, en omdat je een zelfbruiner alleen maar af en toe aanbrengt, kijk ik iets minder kritisch naar deze ‘minpunten’. En gelukkig zijn er ook steeds meer self tanners zonder deze ingrediënten.
 
In deze blog heb ik een overzichtje voor je gemaakt. Heb jij nog een goede tip voor een mooie, bij voorkeur ongeparfumeerde zelfbruiner met huidvriendelijke ingrediënten, laat het me dan vooral weten!

 

Smeer antioxidanten

Na het aanbrengen van zelfbruiner ontstaan er vrije radicalen in de huid. Ik raad je daarom aan om een crème met antioxidanten aan te brengen en de eerste 24 uur nadat je zelfbruiner hebt gebruikt niet in de zon te gaan.

Groetjes,

Jetske

Onderzoeksarts cosmetische dermatologie