DIY-zonnebrandcrème en andere cosmetica

Zelf cosmetica maken, het lijkt ineens of iedereen daarmee bezig is. Het wemelt op internet van de DIY-receptjes en websites met complete handleidingen voor het maken van crèmes tot shampoos. Het Parool vroeg me wat ik daar nu eigenlijk van vond. Kan het kwaad om zelf een crème, lipbalsem of scrub te maken?

Bekijk hier het artikel in Het Parool

Waar komt deze trend vandaan? 

Het zelf maken van cosmetica is volgens mij niet iets van vandaag of gisteren. Ik denk dat  mensen de laatste jaren gewoon steeds kritischer worden over wat ze gebruiken. Daarom zie je vooral veel vraag naar alles wat ‘natuurlijk’ is.
Een andere gedachte die schuilgaat achter de behoefte om zelf producten te maken is dat er ‘heel veel onzin wordt verkocht’ in de cosmeticabranche. Die gedachte kan ik natuurlijk ten dele onderschrijven. Zo is uiteindelijk ook mijn eigen blog en wetenschappelijke zoektocht naar goede ingrediënten ontstaan. Maar juist daarom kan ik je vertellen dat het nog maar zeer de vraag is of je beter af bent met ‘groene’ thuismaakrecepten.

De juiste chemie

Bij het maken van een goed cosmeticaproduct draait alles letterlijk om de juiste chemie. Je kunt niet zomaar alles wat mooi lijkt bij elkaar gooien. Vormt de formulering een stabiel mengsel? En is je eindproduct dan ook nog werkzaam? Zullen de verschillende stoffen niet met elkaar reageren waardoor ongewenste nieuwe stoffen ontstaan? Hoe gedraagt het product zich vervolgens onder verschillende omstandigheden?  Als het warm is bijvoorbeeld, of juist bij kou of in de koeling?

Ga je werken met verschillende fases, dus met droge en vloeibare stoffen, dan zijn er misschien emulgatoren nodig. En als je een product zoals crème wilt maken dat langer houdbaar moet blijven, dan heb je ook bewaarmiddelen nodig.  Want bacteriën wil je liever niet meesmeren op je huid.
Er bestaan trouwens websites die je complete recepten aanreiken. Inclusief handleidingen en filmpjes hoe je stap voor stap te werk kunt gaan. Je kunt dan alle benodigde ingrediënten en materialen bij de aanbieder aanschaffen. De vraag is dan hoe ‘eigen’ het dan nog is.

Kijk uit met ‘puur natuur’ op je huid

Natuurlijk is het leuk om zelf wat te experimenteren met een paar olietjes en een vijzel. Een lipbalsem of masker is bijvoorbeeld vrij gemakkelijk zelf te maken. Dat doe ik soms ook. Wie mijn blog volgt, heeft misschien weleens zo’n ‘huid-tuin-en-keukenreceptje’ zien langskomen. Met ingrediënten als papaya of avocado. Pas trouwens wel op met recepten met natuurlijke producten. Niet alles wat ‘groen’ is (of lijkt), is automatisch goed en veilig voor je huid. Er zijn nogal wat natuurlijke stoffen die voor vervelende reacties kunnen zorgen.

Ingrediënten die je bijvoorbeeld beter kunt vermijden in je (zelfgemaakte) producten, zijn etherische oliën als bergamot-, citroen-, pepermunt- en lavendelolie. Deze botanische grondstoffen zijn niet zozeer gevaarlijk, maar werken irriterend. En zoals ik al vaak heb uitgelegd zorgt chronische irritatie van de huid juist voor veroudering.

Havermout is overigens juist een voorbeeld van een natuurlijk product met een bewezen werking voor de huid. Net als honing en kokosolie. Met deze drie ingrediënten kun je al een leuk gezichtsmasker maken. Wel meteen aanbrengen dan en niet(s) bewaren voor later in de week…

Zelf zonnebrandcrème maken: niet doen!

Maar waar ik echt grote bedenkingen bij heb, is het zelf maken van een zonnebrandcrème. Daarvan bestaan inmiddels ook ontzettend veel DIY’s op Pinterest en allerlei beautyblogs. Mensen gebruiken meestal als basis een natuurlijke olie, een verzachtende boter of iets van aloë vera, en dan zinkoxide (zoals in de zalf voor babybilletjes) als zonnefilter. Echt, dat is géén goed idee. Ik vind het zelfs gevaarlijk!

Hoewel deze ingrediënten wel iets van een beschermende en/of antioxiderende werking hebben op de huid, weet je in dit soort thuismengsels namelijk gewoon niet hoe hoog de uiteindelijke SPF uitpakt. Er zijn namelijk nogal wat factoren die de beschermingsgraad beïnvloeden. De grootte van de deeltjes bijvoorbeeld van je gebruikte zonfilter, de mate van samenklonteren, de smeerbaarheid en nog zoveel meer.

Maar ik kom ook andere zonnebrandrecepten tegen op websites en beautyblogs waarvan ik me afvraag of al die stoffen wel goed samengaan. En wist je dat er ook een lange lijst van ingrediënten bestaat die fototoxisch zijn; die dus reageren in licht en voor vervelende huidreacties kunnen zorgen?

Geloof me, het ontwikkelen van een zonnebrandproduct met stabiele zonnefilters is nog een complex en kostbaar proces. Dat doe je niet zomaar na aan de keukentafel.

 

Groetjes,

Jetske

Onderzoeksarts cosmetische dermatologie