Aloë vera in je huidverzorging

Na een lange verre reis met man en kids (lucky me), zit ik weer achter mijn computer. Helemaal loslaten kon ik mijn werk op vakantie niet. Want of het nou ergens in de jungle van Indonesië, de outback van Australië of een afgelegen eiland in de Pacific is; niets leuker dan locals te ontfutselen welke smeersels en plantjes ze gebruiken om hun huid te verzorgen. Net als Willy Wonka uit Sjakie en de chocoladefabriek, kom ik ook thuis met stapels informatie, maar helaas heb ik ‘het wondermiddel’ nog steeds niet gevonden! Mijn kinderen hadden dit wel, vonden ze. Nadat een van de locals hun had voorgedaan hoe je het sap uit het blad van de aloë vera gebruikt op een wondje, was geen plant meer veilig! Als de plant ineens een bedreigde soort is geworden, weet ik van niks hoor….

Hoewel we in Nederland de aloë-veraplant niet aan de kant van de weg zien staan, zien we deze naam wel vaak terug in de schappen van drogist of parfumerie. En uiteraard met de meest geweldige beloftes op de verpakking. Maar is aloë vera nu echt zo’n magische plant?

Aloë vera is familie van de lelie, maar qua uiterlijk heeft de plant ook veel weg van een cactus. De bladeren bestaan voor 95% uit water en 5% uit werkzame stoffen (onder andere vitamines, mineralen en antioxidanten).
De plant groeit in droge, steenachtige gebieden met een warm klimaat zoals in Azië, Amerika en landen rondom de Middellandse zee. Aloë wordt veel gebruikt in cosmetica: vooral in bijvoorbeeld aftersunproducten kan je dit ingrediënt regelmatig terugvinden. Het deel wat gebruikt wordt voor cosmetica producten komt vanuit het binnenste van het blad: dit slijmerige weefsel heet aloë-veragel.

Wat doet het?

Aloë vera staat al erg lang bekend om de geneeskrachtige en helende werking. Er zijn meer dan 400 soorten waarvan er slechts een paar genezende kwaliteiten bezitten. Aloë Barbadensis Miller wordt beschouwd als een van de meest werkzame soorten en is ook het best onderzocht. Deze soort wordt ook gebruikt in cosmetica. Aan aloë vera worden veel positieve eigenschappen toegedicht. Zo zou het ingrediënt…

• helpen bij huidproblemen zoals acne, eczeem en psoriasis;
•  antiverouderend werken;
• helpen insectenbeten, kleine brandwonden en zonbeschadiging te genezen;
• kalmeren en huidirritaties verminderen;
• tegen schimmels, bacteriën en virussen werken.

 

Een wonderplantje

Zo snap ik wel dat aloë vera ook wel ‘miracle plant’ en ’the healing plant’ wordt genoemd. Zoals ik al zei bestaat de plant eigenlijk maar voor 5% uit werkzame stoffen. De volgende bestanddelen kunnen echt wat doen voor de huid:

De vitamine A, C en E in dit plantje kunnen de anti-verouderende werking en zijn genezende werking van de beschadigde huid verklaren. Vitamine A, C en E zijn antioxidanten en neutraliseren vrije radicalen, lees hier meer over in de blog over antioxidanten in een crème.

In de gel van het aloë-veraplantje zit een geringe concentratie anthraquinone. Dit werkt pijnstillend, antibacterieel en doodt schimmels. In hoge concentraties is anthraquinone toxisch.

De sterolen (lupeol, campesterol, and β-sitosterol) en polysacchariden (pectine, hemicellulose, glucomannan, acemannan, en mannose-derivaten) in dit plantje hebben een ontstekingsremmende werking op de huid. Deze stoffen kunnen de huid kalmeren en irritaties helpen verminderen. Ook verschillende aminozuren, lipiden, tannines en  enzymen in de plant dragen bij aan de werking.

In een onderzoek naar de behandeling van milde tot middelmatige acne werd aloë vera (in een concentratie van 50%) in combinatie met tretinoïne 0,05% (vitamine A-zuur) vergeleken met alleen tretinoïnecrème. De behandeling met beide ingrediënten bleek het meest effectief. Uit een ander onderzoek echter bleek dat wanneer aloë vera als enige ingrediënt werd aangebracht op de huid, acne niet verbeterde.

Hoewel er echt nog meer goed placebo gecontroleerd onderzoek nodig is om te kunnen bewijzen dat aloë vera echt werkt, lijkt wel alles er op te wijzen. En gelukkig kan het buiten een incidentele allergische reactie ook weinig kwaad!

Voor noodgevallen…

Het klinkt allemaal heel positief, maar de ‘aloë vera’ die je uit de winkel haalt, werkt hoogstwaarschijnlijk niet zoals in de onderzoeken beschreven staat. Sterker nog, uit onderzoek blijkt dat je het grootste deel van de commercieel verkrijgbare producten beter direct in de prullenbak kunt gooien (Quality and authenticity of commercial aloe vera gel powders; A. Bozzi 2007).

Veel producenten gebruiken slechte of sterk verdunde grondstoffen (en dat heeft natuurlijk weer met de kosten te maken). Als er al goede verse Aloë-veragel gebruikt is, is het maar de vraag of het nog werkt op het moment dat je het in je winkelmandje legt. De actieve stoffen in de gel zijn zeer kwetsbaar en verliezen snel hun activiteit. Wil je toch de gok nemen kies dan voor een pure gel en laat de extracten liever staan. In wetenschappelijke onderzoeken wordt er eigenlijk altijd gebruikt gemaakt van de verse aloë-veragel.

Ik denk dat ik voor noodgevallen maar gewoon een plantje in de vensterbank zet; bij de volgende kapotte knie van een van mijn kids breek ik even een blaadje en klaar!

Groetjes, Jetske

(Dr. Jetske Ultee – onderzoeksarts cosmetische dermatologie)

Ik vind het altijd leuk als jullie een berichtje achterlaten op mijn blog, maar helaas lukt het mij niet om op alle reacties te reageren. Heb je een dringende vraag en kun je het antwoord niet terug vinden op mijn blog, mail je vraag dan naar uncoverskincare@dr-jetskeultee.nl. Bedankt voor jullie begrip!

Lees ook de blogs:
‘Werken antioxidanten ook echt in een crème? 
Antioxidanten in cosmeticaproducten
Angel dusting