De (cosmetische) behandeling bij acne

In de blog “puistjes: moet ik wel of niet naar de dokter?” schreef ik al over het ontstaan van acne en de aanpak.

Stap 1: milde producten

Er bestaat een heel belangrijke regel die in acht genomen moet worden bij de behandeling van acne. De huid met acne is per definitie een overgevoelige en geïrriteerde huid, en zo moet zij dus ook behandeld worden. Vermijd geparfumeerde producten en producten met gedenatureerd alcohol. Zorg voor een mild huidverzorgingsregime. Ik heb een huidanalyse ontwikkeld waar je uitgebreid advies krijgt over acne en hoe je je huid het beste kunt verzorgen, afhankelijk van hoe ernstig je acne is. Deze vind je hier. Ook regelmatig scrubben of stomen verergert acne. Reinig de huid niet vaker dan nodig en gebruik voor de acne-huid producten met ingrediënten waarvan de werkzaamheid is bewezen.

Stap 2: de werkzame ingrediënten salicylzuur en benzoylperoxide

Een van de meeste effectieve cosmetische ingrediënten voor de behandeling van acne is salicylzuur. Salicylzuur is een exfoliant en gaat de verhoorning van de huid en verstopping van de talgklieren tegen. Een concentratie van 1 a 2 % is meestal voldoende om milde acne (mee-eters) te behandelen. Het kan licht irriteren, maar als je dit product langzaam opbouwt is het vaak ook geschikt voor de gevoelige huid. Ook benzoylperoxide is een zeer geschikt ingrediënt om acne te behandelen.
Benzoylperoxide kan zonder recept bij de apotheek gekocht worden bij voorkeur in een concentratie van 2,5 procent. Dat is sterk genoeg en geeft minder irritatie. Het doodt de bacterie propionibacterium acnes en wordt al 40 jaar met succes ingezet tegen acne. Bij goed gebruik (dun smeren en een keer per dag) verdragen de meeste mensen het goed. Slechts 1 tot 3 procent van de gebruikers ontwikkelt een allergie. Ook ‘went’ de huid er niet aan, zodat het ook op de lange duur werkzaam blijft. Smeer benzoylperoxide niet alleen op het puistje zelf, maar op het hele aangedane gebied. Puistjes doen er ongeveer twee weken over om te voorschijn te komen. Met andere woorden, als je met een cosmetica product alleen de bestaande puistjes behandelt, zal je acne over twee weken dus niet verbeterd zijn. Ook werkt benzoylperoxide licht exfoliërend.

Ontstekingsremmende en barrièreherstellende stoffen

Cosmetische ingrediënten die de huid met acne kunnen verbeteren bestaan echt!!! Je kunt denken aan ingrediënten die ontstekingsremmend of barrièreherstellend werken, zoals bijvoorbeeld niacinamide, groene thee, glycyrrhiza glabra of quercitin. Niacinamide remt daarbij ook de talgproductie (abstract). Veel mensen weten niet dat de werking van een crème met 3% niacinamide vergelijkbaar is met die van clindamycine, een antibiotische crème die door artsen veel voorgeschreven wordt bij de behandeling van acne. Ook van lokaal gebruik van vitamine C is bekend dat het acne kan verminderen. Sterker nog de werking van 5% sodium ascorbyl phosfate blijk vergelijkbaar te zijn met vitamine A zuur, maar lijkt sneller te werken (abstract 1/abstract 2). Gelukkig kom je bij de meeste vormen van acne met de hierboven beschreven verzorging vaak al een heel eind.

Stap 3: plan de campagne bij hardnekkige acne

Veel mensen zijn al erg geholpen met goede huidverzorging met salicylzuur en/of benzoylperoxide. Maar bij hardnekkiger gevallen, is er beslist meer nodig. Een huidtherapeut kan je hier vaak goed helpen;

• Peelings met een hoge concentratie glycolzuur of liever nog salicylzuur kunnen de acne sterk verbeteren. Daarbij kunnen ze ook de door acne ontstane pigmentvlekjes vervagen.
• Laser of lichtbehandelingen gaan de bacterie p. acnes te lijf en remmen de talgproductie. Voorbeelden zijn behandelingen met de KTP laser of de 1064 YAG laser. Een voordeel is dat hierdoor ook pigmentvlekjes en littekens minder zichtbaar zullen worden.
• Goedkoper zijn behandelingen met blauw of rood licht, maar deze hebben alleen een tijdelijk effect.
• Voor ernstige acne bestaat de Photo Dynamische Therapie, die de overactieve talgkliertjes onschadelijk maakt. Dit is een nieuwe behandeling met goede resultaten. Helaas is het ook erg prijzig.

Stap 4: help! Nog steeds acne!

Voor veel mensen met acne is de drempel om naar een arts te gaan hoog. In veel geval ontkom je er toch niet aan om goede producten en/of behandelingen te combineren met middelen die een arts kan voorschrijven. Daarom is een goede samenwerking tussen schoonheidsspecialist en arts ook van groot belang. Vaak geeft juist de combinatie van een goede basisverzorging met werkzame ingrediënten, en een crème met antibiotica of een crème met vitamine-A-zuur verbazingwekkende resultaten.
Is er sprake van ernstige acne, dan moeten er wellicht nog wat meer middelen in de strijd geworpen worden. Hierbij valt te denken aan orale antibiotica, de anti-conceptiepil die de werking van mannelijke hormonen in je lichaam tegengaat en Accutane, een vitamine A-preparaat om in te nemen. Dit moet echt alleen gebruikt worden als niets anders helpt. Het heeft vervelende bijwerkingen en maakt de huid verschrikkelijk droog omdat het de talgproductie praktisch stil legt.

 

Behandeling van acne is in de meerderheid van de gevallen heel succesvol. Maar het is wel een zaak van lange adem. Acne heeft niet een simpele oorzaak, en evenmin een simpele oplossing. Een nog wat uitgebreider stuk hierover schreef ik voor de estheticienne. Klik op de afbeeldingen hiernaast om het volledige verhaal te lezen.

Groeten Jetske

(Dr. Jetske Ultee- onderzoeksarts cosmetische dermatologie)

 

Lees ook: “Puistjes door chocolade. Mythe of niet?“,
“Wat roken doet met de huid; acne“,
“Grote poriën blijven grote poriën“,
“Zout water en acne“,
“Alcohol in huidverzorgingsproducten; liever niet“,
“Een exfoliant als onderdeel van het persoonlijk stappenplan” en
“de impact van de zon: een tweeling“.