Liposomen, wat zijn dat eigenlijk?

Het ingewikkelde verhaal achter liposomen…

Liposomen zijn ‘uitgevonden’ door een Engelse wetenschapper in 1961. Hij ontdekte dat je van een dubbele laag phospholipiden (vetdeeltjes), piepkleine bolletjes (tussen 25 and 5000 nm) kunt maken. Phospholipiden hebben een staart die water afstoot (en dus vetoplosbaar is) en een kop die water aantrekt (en wateroplosbaar is). Bij een liposoom zie je dat de kopjes naar buiten staan, de staartjes de staartjes van de tweede rij aantrekken en dat de holte die er ontstaat ook weer omgrensd is door de kopjes. Ik realiseer me dat dit een beetje vaag klinkt, dus voor de duidelijkheid hieronder een plaatje. In die holte van het phospholipidebolletje kan je werkzame stofjes verstoppen. Da’s fijn, want die phospholipidenbolletjes lijken op kleine celletjes en kunnen makkelijk de huid indringen. In de huid lossen ze op en laten ze de inhoud vrij. Hoera, wat een briljante uitvinding!!!! Jammer genoeg ga ik weer de pret verzieken door een paar kritische kanttekeningen te plaatsen…

Te mooi om waar te zijn?

• Liposomen vallen heel makkelijk uit elkaar in vet of in aanwezigheid van surfactants of emulgatoren (stoffen die water en vet binden). Dat moet ook, anders kunnen ze in de huid de werkzame stoffen niet achterlaten. Stop je de liposomen in een potje crème dan vallen ze al in het potje uit elkaar. Dag liposomen! Liposomen werken het beste als ze in een gel zitten. Liposomen in een shampoo of cleanser overleven het zeker niet! (Omschreven in het boek Novel Cosmetic Delivery Systems van Romanowski. P. et all in het hoofdstuk Stability testing of cosmetic products)

• Een liposoom kan onder bepaalde omstandigheden (bv in de aanwezigheid van vetzuren) samensmelten met zijn broertjes en zusjes. Je kan je voorstellen dat zo’n liposoom met overgewicht niet zo makkelijk meer in de huid dringt.

• Liposomen kunnen slecht tegen zuurstof en hitte. De liposomen in jouw product zijn al blootgesteld aan heel wat barre omstandigheden voor ze in je badkamer terecht komen. Tel daar nog eens even bij op dat je het potje al heel wat keren opengedraaid hebt en dat de liposomen in jouw koffer mee mochten naar Spanje of een ander warm land en je weet wat dat betekent. Het einde van de liposomen! Bovendien vinden liposomen over het algemeen een pH van rond de 6.5 het fijnste; wijkt dit sterk af dan geven ze het snel op…

• In liposomen kunnen ook stoffen zitten die je liever niet diep in je huid wil hebben. Denk bijvoorbeeld aan bepaalde chemische zonnefilters of bewaarstoffen. De kans wordt groter dat deze stoffen in je bloed terechtkomen. Dat wil je liever niet!

• Het ene liposoom is het andere niet. Er bestaan liposomen zonder holte en zonder werkzame stoffen. Check dus op de ingrediëntenlijst of er wel werkzame stoffen in je product zitten. Je kunt je ook voor stellen dat een paar liposomen in je product niets kunnen doen. Check dat ook even. Zit je product vol liposomen dan moet lechitin behoorlijk bovenaan staan.

Toch heb ik goede hoop dat die liposomen ons nog veel gaan brengen. Zowel in de geneeskunde als in de cosmetische wereld zijn ze druk aan het experimenteren om de deeltjes steeds stabieler te krijgen. Ik hou jullie op de hoogte van de ontwikkelingen!

Groetjes, Jetske

(Dr. Jetske Ultee- onderzoeksarts cosmetische dermatologie)

Lees ook de blogs

Wat is een serum?
Caffeine
Luxe ingrediënten voor je huid
Alcohol in huidverzorgingsproducten; liever niet!
Ingrediëntkeuze bij pigmentvlekken
Arganolie: het nieuwe wondermiddel?