Stap 1 naar een rustige huid: wat voor puistjes heb je eigenlijk?

Als ik dagelijks ergens veel vragen over krijg, dan is het wel over puistjes. Dat is niet zo gek, want bijna iedereen krijgt er weleens mee te maken en zelfs één enkele pukkel kan je humeur goed verzieken; laat staan meerdere. En hoewel je acne vaak in de puberleeftijd ziet (juist als je al zo onzeker bent over alles wat er gebeurt en verandert) komt een onrustige huid ook  ontzettend vaak voor bij volwassen. En ook dan kan de impact groot zijn. Ik wil er daarom toch weer een blog aan wijden. Want mijn ervaring is dat lang niet altijd de goede aanpak wordt gevolgd …

Het ene puistje is het andere niet

Het allerbelangrijkste wat je moet weten als je last hebt van puistjes, is dat het ene puistje het andere niet is. En om het nog gecompliceerder te maken: je kunt ook last hebben van meerdere ‘soorten’ puistjes. Om puistjes goed te kunnen behandelen, zal je eerst moeten achterhalen welke klacht precies speelt. Anders is de kans groot dat je geen effect gaat zien van je gekozen behandeling. Of nog vervelender: dat je klachten erger worden.

Wat voor puistjes kunnen we dan onderscheiden? Wat ik je daarover wil vertellen is niet in de dermatologische handboeken terug te vinden, maar vormt mijn eigen manual gebaseerd op mijn ervaringen en de wetenschappelijke onderzoeken die ik over dit onderwerp bijhoud. Voor mij is deze indeling echt onmisbaar omdat bij elke ‘type’ acne weer een andere plan van aanpak past.

Welke puistjes kun je onderscheiden?

  • 1. Puistjes veroorzaakt door een hormonale disbalans

Dit is de ‘officiële’ acne en wordt veroorzaakt doordat bepaalde hormonen de talgproductie in een overdrive zetten, de huidcellen vermeerderen en de talgklieren verstoppen. In tegenstelling tot wat veel mensen denken zijn niet alleen de mannelijke hormonen ‘schuldig’ aan hormonale acne. Ook insuline en IGF-1 zijn belangrijke boosdoeners. Dat verklaart waarom deze vorm verergert door het eten van suikers, zuivel en andere voedingsproducten die de insulineproductie laten pieken. Ook stress maakt via de productie van cortisol hormonale acne erger.

Deze vorm van acne is vaak heftig, de ontstekingen zitten in de regel wat dieper in de huid en je ziet meestal een combinatie van echt ontstoken puistjes (in verschillende stadia) en mee-eters. Bij vrouwen zie je de puistjes vaak op de kaaklijn en kin.

Van alle puistjes is deze ‘echte acne’ meestal het lastigst te behandelen. Deze vorm komt vaak bij pubers voor, maar ook bij vrouwen in de overgang, bij vrouwen die een bepaalde anticonceptie gebruiken (bijvoorbeeld het Mirena-spiraaltje) hebben en bij vrouwen vlak voor de menstruatie.

Maar ook als je niet in de tiener- of overgangsfase zit, kan er bij jou sprake zijn van een hormonale disbalans. Bijvoorbeeld door chronische stress, te veel hormoonverstorende stoffen die je binnenkrijgt of een slechte darmfunctie door een veranderd microbioom van de darm.
Want wist jij dat de bacteriën in je darm direct van invloed zijn op hormonen als insuline, oestrogeen en testosteron, en zelfs op IGF-1?
Heb jij last van acne en ook klachten als gewichtstoename, een onregelmatige cyclus, PMS, endometriose en/of overbeharing, dan kan het zijn dat je last hebt van een hormonale disbalans. Maar ook symptomen als gejaagdheid, hartkloppingen, slaapproblemen, extreme moeheid, chronische infecties, lusteloosheid in combinatie met darmklachten kunnen een aanwijzing zijn dat het met jouw hormonen – en daarmee jouw huid – niet helemaal in orde is. Nu snap je ook waarom ik in de meerderheid van de gevallen helemaal geen voorstander ben van het voorschrijven van antibioticapillen bij de behandeling van acne.

 

  • 2. Puistjes door een chronisch ontstekingsproces van het lichaam

Deze puistjes zijn vaak wat oppervlakkiger en minder groot dan die je ziet bij de hormonale acne. Door onderliggende problemen als een allergie voor voedingsmiddelen, een leaky gut of bacteriële overgroei van de darm reageert je lichaam (en je immuunsysteem) heel erg heftig op bepaalde (externe) stofjes van huidbacteriën, schimmels en huidmijten (demodex). Vergelijk het maar een beetje met hooikoorts, je eigen afweerreactie reageert heel sterk op iets waar andere mensen helemaal geen last van hebben. Ook puistjes veroorzaakt door de huidaandoening rosacea vallen in deze categorie.

Regelmatig zie je een combinatie van deze puistjes en puistjes die veroorzaakt worden door hormonen. Vaak heeft dan de verstoorde darmfunctie ook een hormonale disbalans gecreëerd. Of de hormonale disbalans zorgt (meestal via het stresshormoon cortisol) voor een chronisch ontstekingsproces in het lichaam.

 

  • 3. Puistjes door een overgroei van gisten, mijten of bacteriën

Ik had het net al over een overgevoeligheid voor bepaalde bacteriën, schimmels en demodexmijten op de huid. Maar er zijn ook mensen die niet zo zeer overgevoelig zijn, maar bij wie deze bovenstaande ongewenste vrienden zich zo ‘thuis’ voelen dat ze zich in groten getale vermeerderen. Dit zie je bijvoorbeeld bij gistpuistjes. Kenmerkend voor deze soort puistjes is dat ze niet reageren op antibiotica, of juist veel erger worden. Antibiotica die normaal worden voorgeschreven bij acne doden namelijk de bacteriën die de gist in toom houden.
Gistpuisjes zijn meestal huidkleurig en klein en zie je vooral op het voorhoofd. Soms kunnen ze wat jeuken. De puistjes zijn in de regel makkelijk te behandelen, maar komen vaak wel weer terug. Gisten houden van vocht en warmte, dus ze manifesteren zich vooral in de zomermaanden.

Ook een overgroei aan huidmijten (demodex) kunnen puisten veroorzaken. Om te weten of mijten het onderliggend probleem zijn, is overigens heel makkelijk met behulp van een microscoop vast te stellen. Jammer dat zo weinig artsen dat checken, want het probleem is goed te behandelen, maar niet te genezen met de standaardbehandelingen tegen acne. Als je heel veel demodexmijten op je huid hebt, dan is je huid meestal ook wat rood en zie je tussen de puistjes door vaak wat fijne schilfertjes. Net als bij gistpuistjes kunnen de bultjes heel snel opkomen en kan de huid ook een beetje jeuken. Als je daarbij ook vaak oogontstekingen of irritatie hebt, moeten de alarmbellen helemaal gaan rinkelen!

Puistjes ten gevolge van een bacteriële overgroei zijn meestal wat kleiner en roder dan gistpuistjes. Soms hebben ze een klein wit kopje maar in de regel zie je geen mee-eters. Af en toe zie je kleine korstjes ontstaan.

Of er op de huid sprake is van een overgroei aan gisten, mijten of bepaalde bacteriën is voor een arts goed vast te stellen. Wel moet je bedenken dat er vaak een reden is dat er een overgroei aan deze bewoners is ontstaan. Dat kan bijvoorbeeld door een verminderde weerstand, een slecht functionerende huidbarrière, of het onvoldoende reinigen van de huid. Je kan de bewoners evacueren, maar als je niets doet aan de oorzaak, zullen ze snel weer terugkomen.

 

  • 4. Puistjes door irritatie van de huid

Soms zijn puistjes ook ‘gewoon’ een ‘oppervlakkig’ huidprobleem, ontstaan door irritatie. De omringende huid is dan vaak rood en onrustig, en de puistjes zijn klein. Een bekende oorzaak voor irritatiepuistjes is het verkeerd gebruik van huidverzorgingsproducten. Je wilt niet weten hoe vaak dit voorkomt! Wat ik  verder heel veel zie is dat dat mensen met puistjes uit de eerste groep (hormonale disbalans) uiteindelijk deze puistjes erbij krijgen omdat ze hun huid te agressief behandelen.

Als jij dit soort puistjes hebt, knapt je huid snel op als je je huid even een tijdje met rust laat, om daarna weer rustig milde producten te introduceren.

Snel meer in mijn volgende blog

Ik kan me voorstellen dat het je na al deze informatie een beetje duizelt. En dat je ook graag meer wilt weten over hoe je de verschillende puistjes nu het beste kunt aanpakken. Daar wil ik in een volgende blog verder op ingaan. Maar misschien ben je hier alweer een beetje meer mee geholpen?

Puistjes zijn voor jong en oud ellendig. Mijn ervaring is dat je er met wat geduld en kennis écht wat aan kunt doen. In de tussentijd geldt voor iedere huid met (alle) puistjes: wees mild. En – hoe lastig ook in deze tijd van het jaar – probeer een beetje rustig aan te doen met suikers en zuivel. Bedenk verder dat stress niet helpt. Voldoende slaap en ontspanning doen de (onrustige) huid goed.

 

Groetjes,

Jetske

Onderzoekarts cosmetische dermatologie

Gerelateerde Berichten

28 Reacties

↓Klik om reacties te tonen
↓Klik om te verbergen
  • Anoniem november 18, 2018 (10:55)

    Hoi Jetske,

    Ik heb puistjes op me kin maar niet op me kaaklijn en heb het vooral heel erg voor mijn menstruatie. Heb ik dan hormonale acne? Ik heb ook op me voorhoofd kleine bultjes en op de zijkant van me wangen sinds een paar maanden heb ik daar ook puistjes. Ik heb nu 2 peeling behandelingen gehad bij een huidtherapeut, het lijkt wel al een beetje minder maar nog niet heel erg maar ik krijg er uiteindelijk 6 of 8.
    Kan een peeling ook helpen bij hormonale acne?

    • comment-avatar
      dr. Jetske Ultee december 4, 2018 (11:36)

      Hoi,
      Wanneer je voor je menstruatie altijd puistjes op ziet komen kun je er inderdaad vanuit gaan dat dit met hormonen te maken heeft. Mogelijk dat je verschillende soorten puistjes hebt. Kleine bultjes op het voorhoofd zijn nog wel eens gistpuistjes. Meerdere peelings kunnen zeker helpen 🙂

  • Sophia november 18, 2018 (20:59)

    Hoi Jetske,

    Ik vroeg mij af wat jij van de make up eraser vindt. Een soort handdoekje die je kan gebruiken om zonder reiniger je huid mee te reinigen.

    Groetjes Sophia

    • comment-avatar
      dr. Jetske Ultee november 22, 2018 (12:18)

      Hoi Sophia,
      Ik heb geen ervaring met dit handdoekje. Ik lees dat je het alleen met water gebruikt. Dit lijkt mij niet voldoende om de huid goed te reinigen. Mijn advies is om hierbij een milde reiniging te gebruiken hierin zitten wasstoffen die vuil binden. Hierna kan het handdoekje in de was.

      • Sophia november 23, 2018 (09:14)

        Bedankt voor je reactie!

  • Anoniem november 19, 2018 (18:30)

    Hallo Jetske,

    Altijd erg interessante artikelen die jij schrijft. Door het gebruik van jouw producten heb ik mijn huid erg goed onder controle en is deze nog nooit zo mooi geweest als nu. Veel mensen in mijn omgeving valt het ook op dus daar ben ik erg blij mee. Echter las ik in jouw artikel dat je soms last kunt hebben van een verminderde huidbarriere. Wellicht een ander probleem, maar ik heb zelf heel veel last van ringworm op mijn benen. Ik verzorg de huid op mijn benen ook goed, ik wacht eigenlijk nog op jouw bodylotion maar gebruik nu altijd een van de bodylotions die in het artikel van lichaamsverzorging aangeraden wordt. Helaas houd ik nog steeds last van ringworm en met medicinale zalf krijg ik deze plekjes wel weg alleen komen ze snel weer terug. Ik neem wel zo veel mogelijk voorzorgsmaatregelen dat de kans zo klein mogelijk is dat je ringworm oploopt maar toch blijf ik er erge last van houden. Zou je hiervoor nog tips hebben of iets dat de huidbarriere wellicht versterkt? Ik heb echt al van alles geprobeerd maar niets helpt..

    Alvast bedankt!

    • comment-avatar
      dr. Jetske Ultee november 26, 2018 (16:07)

      Hoi,
      Fijn om te lezen, dat door het gebruik van mijn producten je huid goed onder controle hebt gekregen. Ik heb goed nieuws voor je mijn bodylotion komt er binnenkort aan! Houd de nieuwsbrief goed in de gaten. Als tip met betrekking tot de ringworm vooral de huid goed afdrogen – eventueel kan je ook fohn gebruiken na het douchen. Schimmels houden van een vochtige omgeving, dus dat vooral vermijden. Nog een tip: Als je wast op 60 graden of hoger, ben je er zeker van dat je was hygiënisch schoon wordt.

      • Nadine december 4, 2018 (12:20)

        Hoi Jetske,

        Kun je al wat meer vertellen wanneer de bodylotion uitkomt? Is dit nog voor de kerst? Ik ben namelijk al lang in spanning aan het wachten en dan kan ik het als kerstcadeau vragen 🙂

        Groetjes, Nadine

        • comment-avatar
          dr. Jetske Ultee december 5, 2018 (10:17)

          Hoi Nadine,
          Ik ben er druk mee bezig Nadine. Voor de Kerst zal die er nog niet zijn. Houd mijn Nieuwsbrief in de gaten 🙂

        • comment-avatar
          dr. Jetske Ultee december 7, 2018 (09:59)

          Hoi Nadine,
          Het is nog niet bekend wanneer de bodylotion uitkomt. Zodra het zover is laten we het weten via mijn nieuwsbrief en social media.

  • Anoniem november 21, 2018 (12:27)

    Ben benieuwd, heb alle syptomen van demodex en ga het te lijf met watje met neemgel en teatree. Maar er moet toch iets beters zijn.Volgens mij komt hier ook haarverlies van?.

    • comment-avatar
      dr. Jetske Ultee november 22, 2018 (13:21)

      Hoi,
      De demodexmijt kun je inderdaad tegengaan met (verdunde) tea tree oil. Maar je kan ook crèmes met bijvoorbeeld ivermectine gebruiken. De demodexmijt kan een rol spelen bij haarverlies, zie je vaak bij wimpers ook…

  • Lizzy Wiggers-van Schoot november 21, 2018 (14:16)

    Na het lezen van je bericht over puistjes, denk ik dat ik last heb van huidirritatie. Puistje op de wangen en kin, die wittige schilfers worden. Als ik die weg poets, blijft er rode huid achter. Ik heb enigszins rosacea. Ook rode oograndjes etc.
    Gebruik Uncover Skincare producten voor een gevoelige droge huid. En sinds kort exfoliant met salicylzuur. Daarvoor glycolzuur.gebruikt. Heb je nog goede adviezen?
    Dan hoor ik ze graag, met vriendelijke groet Lizzy

  • Lola november 21, 2018 (17:49)

    Hallo Jetske,

    Als tiener en twintiger heb ik de Diane pil geslikt tegen acne. Rond mijn dertigste kwam de Diane pil in opspraak en wilde mijn huisarts de Diane pil niet meer voorschrijven. Ik heb toen een Mirena spiraal laten zetten (voornamelijk om de acne tegen te gaan) en ik heb sindsdien eigenlijk veel ergere acne dan ik ooit heb gehad. Toen ik de Diane pil slikte had ik vrijwel geen last van acne.

    Ik lees nu jouw artikel en vraag me af of de acne een bijwerking is van de spiraal. Zou dat kunnen? Hoe kan ik hierachter komen?

    • comment-avatar
      dr. Jetske Ultee november 22, 2018 (11:43)

      Hoi Lola,
      Vervelend dat je last hebt van acne. De Mirena spiraal lijkt acneklachten over het algemeen vaak te verergeren, zo blijkt uit onderzoek Deze anticonceptiemethoden vallen in de categorie progestageen-alleen. Deze middelen hebben een androgene ofwel ‘mannelijke’ uitwerking op de huid; ze bevorderen uiteindelijk de talgproductie waardoor puistjes juist kunnen verergeren. Combinatiepillen, pillen die naast progestageen ook oestrogeen bevatten – kortweg de pil genoemd – verminderen juist de stimulans van de talgklieren, waardoor acneklachten verbeterd kunnen worden. Hierbij zijn de verhouding tussen de beide hormonen én het type progestageen in het middel uiteindelijk bepalend voor de werking op de huid.
      Mocht je meer informatie willen ontvangen dan mag je altijd contact opnemen met mijn klantenservice. Zij helpen je graag met advies.

  • Cassandra november 22, 2018 (20:10)

    Beste Dr. Jetske Ultee,

    Mijn vraag hoort hier eigenlijk niet, want is niet over onzuiverheden, maar ik zie niet direct waar ik hem wel zou moeten stellen, dus ik probeer het hier maar.
    Ik twijfel al een tijd heel erg over een botox behandeling (met name kraaienpootjes en frons). Wat ik echter meer dan eens gelezen heb, is dat mensen er toch niet zo tevreden mee zijn ‘omdat het er niet meer natuurlijk uitziet’. Uit de context kan ik niet goed afleiden wat ze daar juist mee bedoelen. Nu las ik laatst dat jij ook weleens botox hebt gebruikt, maar er gestopt mee bent omdat het resultaat niet zo natuurlijk was.
    Mag ik je vragen wat je daar juist mee bedoelt?
    Heb je het dan eerder over het té glad en rimpelloos worden van een gezicht, of bedoel je meer dat een gezicht er ‘anders’ of ‘vreemd’ gaat uitzien?

    Dit is misschien geen vraag die heel direct met huidverzorging te maken heeft, maar ik hoop heel erg dat je hem toch zou willen beantwoorden.

    Groetjes Cassandra

    • comment-avatar
      dr. Jetske Ultee december 7, 2018 (09:49)

      Hoi Cassandra,
      Excuses voor de wat late reactie! En geeft niet hoor ik beantwoord graag je vraag.
      Het resultaat was zeker wel natuurlijk en mooi, maar mijn dochters vonden het maar onzin dat ik het deed. Ze zeiden dat ik het echt helemaal niet nodig had. Ik was het eigenlijk wel met ze eens en vind het ook wel een goede boodschap naar de kinderen toe dat je geen botox nodig hebt om “goed in je vel” te zitten.

  • J november 24, 2018 (11:43)

    Hoi,
    Ik zou ook graag w ijlen wete n of een filler behandeling goed is om te laten doen neuslippenplooien marionettenlijn onder de mond.En wat helpt er voor kringen onder de ogen.

    Mvg
    J

    • comment-avatar
      dr. Jetske Ultee november 29, 2018 (15:17)

      Hoi,

      Zowel kringen/wallen als de neuslippenplooi zijn goed te behandelen met fillers. Ik zou je graag willen adviseren om advies in te winnen bij het Erasmus: http://erasmusmc-aesthetics.nl/

  • Jeannine november 29, 2018 (17:30)

    Hoi, Jetske,
    Wat adviseer je zou om aan de neuslippenplooien of kringen te doen een transparante creme ,fluide,of een primer.

    Mvg
    J

    • comment-avatar
      dr. Jetske Ultee december 3, 2018 (11:42)

      Hoi Jeannine,

      Ik begrijp je vraag niet helemaal goed. Bedoel je wat je het beste onder je make-up kunt dragen?

  • Jeannine december 3, 2018 (15:08)

    Hoi Jetske,
    Ik bedoel is er ook een goede kleurloze fluide of lichte creme geen vollere creme om de rimpeltjes zachter te maken.Dit dan een dag en nacht creme een goede wat ervoor werkt wat verbetering geeft.wat je advies hoop dat dit wat duidelijker is.Krijg je nog wel een kleurloze primer in je make- up erbij.??

    Mvg j

    • comment-avatar
      dr. Jetske Ultee december 3, 2018 (15:59)

      Hoi Jeannine,
      Ik snap wat je bedoelt. Dat kan zeker. Ingrediënten als hyaluronzuur zijn heel goed in het direct helpen fijne lijntjes op te vullen als het ware. En door ingrediënten als vitamine A en vitamine C te gebruiken zorg je dat deze lijntjes ook op lange termijn verminderen. Mijn Serum en Moisturizer zou een goede combinatie zijn om te gebruiken bijvoorbeeld ☺

  • Jeannine december 4, 2018 (09:06)

    Hoi Jetske,
    Deze heb ik nu maar deze is al over de datum.Ik heb een gecombineerde huid wat is je advies om te gebruiken.Ik gebruik nu de reining voor de normal/ droge huid en de moisturaizer voor de normale/ vette huid.Deze zijn ook over de datum bewaar de creme wel altijd in de koelkast.Wat is dan je advies voor dit huidtype.Aparte oogcreme is niet nodig ??Huid is wat schilferig.

    Mvg j

    • comment-avatar
      dr. Jetske Ultee december 7, 2018 (14:41)

      Hoi Jeannine,
      Wanneer de producten over de houdbaarheidsdatum heen zijn adviseer ik je die weg te gooien.
      Mijn advies is om de online huidanalyse te doen. Je krijgt dan een passend advies. De uitkomst zal waarschijnlijk voor en gecombineerde huid zijn. Een aparte oogcrème is niet nodig. Mijn Moisturizer is zo mild, dat deze ook geschikt is voor rondom de ogen. Mocht je twijfelen dan kan je nog even contact opnemen met mijn klantenservice die je graag helpen met advies.

  • Anouk december 7, 2018 (23:13)

    Hoi Jetske,
    Je schrijft over dat de gezondheid van je darmen invloed heeft op de huid. Zelf heb ik rosacea en weet dit sinds een paar jaar redelijk onder controle te houden met jouw producten en regelmatige bezoekjes aan een huidtherapeut. Dit is allemaal behandelen van buitenaf en ik zou heel graag willen uitzoeken of ik van binnenuit ook iets kan doen. Mijn vraag is bij welke medisch specialisten ik moet beginnen. Vaak zijn de specialisaties zou gescheiden. Of heb je wellicht de naam van een specialist?
    Met vriendelijke groet, Anouk

  • Veerle december 8, 2018 (13:28)

    Hoi jetske,

    Ik gebruik je producten met veel plezier. Ik heb als sinds de puberteit last van acne en het is voornamelijk geconcentreerd rond mijn mond, dus ook boven mijn lip. Ik kan weinig info vinden over deze plek van mijn acne. Wel ben ik er inmiddels achter dat het waarschiijnlijk met mn darmen te maken heeft. Ik zit nu te denken om naar een dietiest te gaan om te kijken of ik ergens overgevoelig voor ben. Bij welk soort specialist denk jij dat ik het beste langs kan gaan?

  • Noa december 9, 2018 (22:06)

    Hoi,

    Ik zag in winkel een vitamine c serum van daytox en ik vraag me af of er goede ingredienten zitten

    Aqua, Citrus Grandis (Grapefruit) Fruit Water, Sodium Ascorbyl Phosphate, Pentylene Glycol, 3-O-Ethyl Ascorbic Acid, Sodium Hyaluronate, Bisabolol, Aloe Barbadensis Leaf Extract, Bioflavonoids, Brassica Oleracea Italica (Broccoli) Extract, Propanediol