Pityriasis versicolor: gistvlekken in de zomer

Heb jij in de zomer last van donkere of juist lichtere vlekken van verschillende grootte op je hals, borst en/of rug? En lijken ze op pigmentvlekken, maar verdwijnen ze in de winter weer? Dan heb jij misschien wel pityriasis versicolor …

De boosdoener is een gist

Pityriasis versicolor is een veelvoorkomende en onschuldige huidaandoening die veroorzaakt wordt door een gist. Helemaal duidelijk is het nog niet welke gist de ziekte veroorzaakt. De gist M. furfur werd lange tijd gezien als de boosdoener, maar recent onderzoek laat zien dat ook de gist M. globosa geassocieerd is met de aandoening. Eerder heb ik een blog geschreven over pityrosporum folliculitis. Dit huidprobleem wordt ook veroorzaakt door een gist.

Het klinkt misschien een beetje raar om last te hebben van gisten die op je huid groeien, maar dat is het niet. Iedereen heeft namelijk gisten (of eigenlijk schimmel) op zijn huid. Over het algemeen heb je hier ook helemaal geen last van, maar bij sommige mensen kan de gist de bovenste laag van de huid aantasten. Hierdoor raken de pigmentcellen verstoord en ontstaan er vlekjes.
Pityriasis versicolor komt vaak voor bij een vette huid en in warme klimaten. In Nederland zal je het daarom voornamelijk in de zomer zien. In tropische gebieden heeft maar liefst de helft van de mensen die bij een dermatoloog langsgaan de aandoening.

Hoe herken je de klacht?

Pityriasis versicolor is heel eenvoudig te herkennen: vlekjes (op een witte huid zijn ze donker; op een gebruinde huid zijn de vlekken juist licht) op de hals, de borst en de rug, maar vaak ook in het gezicht, de armen en de benen. Op de vlekjes zelf kun je ook vaak fijne schilfertjes ontdekken (soms zie je ze alleen als je de huid wat spant). Hierdoor kunnen de vlekjes ook wat jeuken.

De oplossing is simpel …

Duik je badkamerkastje maar eens in want misschien heb je de oplossing al in huis.
Bij een oppervlak met veel vlekjes is een antiroosshampoo met seleniumsulfide (zoals Selsun) al effectief. Laat dit dan een nachtje intrekken en was het er de volgende dag weer af.
 
Bij enkele vlekjes kun je een antischimmelcrème (ketoconazol of ciclopirox) gebruiken. Als jij of je kinderen weleens last hebben van zwemmerseczeem, dan heb je het vast liggen. Smeer dit dagelijks voor minimaal twee weken.
Als de vlekjes toch terug blijven komen, dan kan een kuur met een antigistmiddel nog uitkomst bieden. Het nadeel is alleen dat deze pillen behoorlijk veel bijwerkingen geven en dus bij uitzondering voorgeschreven worden door de arts.

Wie vrij van vlekken wil zijn…

…die moet geduld hebben. De schilfering verdwijnt na behandelen meestal na enkele dagen, maar de vlekjes blijven vaak wat langer zichtbaar, ook al is de huid ‘schoon’ van de gist.
 
Het vervelende bij pityriasis versicolor is, dat de kans groot is dat het weer terugkomt als je er vatbaar voor bent. Probeer je huid daarom ook als alle vlekjes weg zijn goed te beschermen tegen de zon, vermijd het gebruik van vette en afsluitende zalven op de huid (dit bevordert de groei van de gist) en droog de huid altijd goed af na douchen, badderen en etc.

O, en voordat je alle lakens, hoezen en kussenslopen de prullenbak in gooit: pityriasis versicolor is niet besmettelijk!

Groetjes, Jetske

Dr. Jetske Ultee- onderzoeksarts cosmetische dermatologie)

Lees ook:

Melasma: vitamine C versus hydroquinone
Een verouderde huid door pigment
Een exfoliant als onderdeel van het stappenplan
Ingrediëntkeuze bij pigmentvlekken
Een SPF in je make-up; is het voldoende?
Ouder achter glas
Een goede zonnebrandcrème?